Yeni nesil matematik problemlerinin çözümünde okuma becerilerinin rolü: Bir karma yöntem araştırması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Temel Eğitim Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUSTAFA HALİT KAKŞA
Danışman: Ömer Yılar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın temel amacı, yeni nesil matematik problemlerinin çözümünde okuma becerilerinin rolüne ilişkin açıklamalar sunmaktır. Bu temel amaçla öz-düzenlemeli öğrenme etkinlikleri ile desteklenen akıcı okuma uygulamalarının; öğrencilerin yeni nesil matematik problemi çözüm başarıları, okuduğunu anlama performansları, okuma hızları, doğru ve prozodik okumaları üzerindeki etkisi tespit edilmeye çalışılmıştır. Ayrıca bu çalışmada yeni nesil problemlerin ne olduğu, neden çözülemediği ve çözümüne ilişkin neler yapılabileceğine dair öğretmen ve öğrencilerin görüşlerini belirlemek de amaçlanmıştır. Yöntem: Bu çalışma, karma araştırma yaklaşımlarından müdahale desenine uygun olarak yürütülmüştür. Pilot çalışmanın örneklemi ilkokul 4. sınıf düzeyinde iki şubeden, asıl uygulamanın örneklemi ise ilkokul 4. sınıf düzeyinde dört şubeden oluşmaktadır. Nicel verilerin analizinde istatistiksel yöntemlere başvurulmuş, nitel verilerin analizinde ise betimsel ve içerik analizinden yararlanılmıştır. Bulgular: Pilot çalışma sonucunda gerçekleştirilen akıcı okuma uygulamalarının öğrencilerin akıcı okuma performanslarını ve okuduğunu anlama becerilerini artırdığı görülmektedir. Ayrıca yapılan grup içi ve gruplar arası karşılaştırmalardan elde edilen yeni nesil matematik problemi çözüm başarılarına ait bulgular, deney grubu lehine farklılıklar ortaya koymaktadır. Asıl uygulama sonucunda ise pilot uygulama sonuçlarına benzer şekilde okuma doğruluğu, okuduğunu anlama, yeni nesil matematik problem çözüm başarı puanları açısından öz-düzenlemeli öğrenme destekli deney grubunun kontrol gruplarından farklılaştığını göstermektedir. Araştırmanın nitel bulguları incelendiğinde ise yeni nesil soruların/problemlerin özel yayınevlerinin hazırladığı ek çalışma kitaplarından öğrenildiği; zorluğu, uzunluğu, gerektirdiği becerilerin düzeyi ve çeşitliliği açısından geleneksel soru tipinden farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca bu problemlerin çözülebilmesi için okuma ve okuduğunu anlama becerisinin ön koşul, bilişsel becerilerin de gereklilik olduğu da elde edilen bulgular arasında yer almaktadır. Sonuçlar: Çalışmada öz-düzenlemeli öğrenme destekli akıcı okuma uygulamalarının öğrencilerin okuduğunu anlama ve yeni nesil matematik problemi çözüm başarılarını geliştirdiği, meydana gelen değişimin de kalıcılık etkisinin olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Pilot çalışma ve asıl uygulamadan elde edilen nitel bulguların nicel bulguları açıkladığı, desteklediği ve geliştirdiği görülmektedir. Ayrıca çalışma, akıcı okuma bileşenlerinden okuduğu anlamaya hizmet etmesi açısından okuma prozodisinin önemini de ortaya koymaktadır.