TÜRK LÜGATI'NDA

HABİP ÖDÜNÇ

TÜRK LÜGATI'NDA "Ḥ" İLE BAŞLAYAN KELİMELERLE İLGİLİ ŞİİR ÖRNEKLERİ

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İslam Tarihi ve Sanatları Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HABİP ÖDÜNÇ

Danışman: Mehmet Göktaş

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Lügatler, dillerin söz varlığı dediğimiz kelime hazinesinin köklerini ve anlamlarını gösteren kaynaklardır. Şark ve Garp Türkçesinin bir asıldan neş'et ettiğini ve köken itibarıyla bir olduğunu göstermek amacıyla müellif Hüseyin Kazım Kadri tarafından telif edilen Türk Lügati bu alanın en önemli eserlerindendir. Bu çalışma Türk Lügati'nde ki "Ḥ" maddesi kapsamındaki kelime ve şiir örneklerini incelemeyi esas almıştır. İki bölümden oluşan çalışmamızda birinci bölümde Hüseyin Kâzım Kadri'nin hayatı ve eserlerine yer verilmiştir. İkinci bölümde ise "Ḥ" maddesi incelenmiştir. İçerisinde Türkçenin Osmanlı ya da Garp lehçesinden başka Uygur, Azerî, Kırgız, Yakut, Çuvaş, Kazan gibi farklı lehçelerden kelimeler barındıran bu maddenin sadece Garp Türkçesiyle yazılmış kelime ve şiir örnekleri Latin harflerine çevrilmiştir. Çalışmamızda madde başlığı oluşturan kelimeler Latin ve Osmanlı alfabeleri ile yazıldıktan sonra anlamları ve kelimelerle ilgili şiir örneklerinin kaynak taraması yapılarak ulaşılabilenler dipnotlarda gösterilmiştir. Anahtar Kelimeler: Türk Dili ve Edebiyatı, Lügat, Türk Lügatı, Hüseyin Kazım Kadri.