Suryani doğum sonu annelik hüznü ölçeğinin Türkçe versiyonunun geçerlik ve güvenirlik çalışması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Doğum Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SEDA ÖZSOY ÇELİK

Danışman: Aslı Sis Çelik

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu araştırmanın amacı Suryani Doğum Sonu Annelik Hüznü Ölçeğini Türkçe' ye uyarlayarak, Türk toplumunda geçerlik ve güvenirliğini test etmektir. Materyal ve Metot: Metodolojik türde yapılan bu araştırma 22 Nisan 2022 - 8 Şubat 2023 tarihleri arasında yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini, Erzurum Şehir Hastanesi'nde canlı doğum yapmış olan ve doğum sonu herhangi bir komplikasyon yaşamamış olan lohusalar oluşturmuştur. Araştırmada örneklem seçimine gidilmemiş, araştırmaya alınma kriterlerini sağlayan ve araştırmaya katılmayı kabul eden 345 kadın araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında; "Tanıtıcı Özellikler Formu", "Suryani Doğum Sonu Annelik Hüznü Ölçeği Türkçe Formu" ve "Stein Annelik Hüznü Ölçeği" kullanılmıştır. Veriler, Google formlar aracılığı ile dijital ortamda oluşturulan online anket formu ile toplanmıştır. İlgili klinikte doğum yapmış kadınlar ile taburcu olmadan önce görüşülmüş araştırmaya katılmayı kabul eden kadınların iletişim bilgileri alınmış ve her bir kadınla doğum sonrası 5. günde telefon ile iletişime geçilmiştir. Online olarak oluşturulan veri toplama araçlarının linki kadına WhatsApp uygulaması ile ulaştırılmış ve veri toplama araçlarında yer alan soruların kadının kendisi tarafından doldurulması sağlanmıştır. Bulgular: Ölçeğin iç tutarlılık analizlerinde; toplam Cronbach's alfa katsayısının 0.90 olduğu ve alt boyutlarına ait Cronbach's alfa katsayısının 0.79-0.90 arasında olduğu belirlenmiştir. 32 maddelik ölçeğin yapı geçerliliğini belirlemek için yapılan açıklayıcı faktör analizi sonucunda ölçek maddelerinin faktör yükleri incelendiğinde; anlamlı olan alt boyutların dışında kalan ve binişiklik gösteren 6 madde (M15, M17, M18, M19, M20, M23) birer birer çıkarılarak faktör analizi tekrarlanmıştır. Yapılan analiz sonucunda 26 maddelik ölçeğin 4 faktörlü bir yapı gösterdiği ve faktör yüklerinin uygun aralıkta olduğu (0.40-0.93) saptanmıştır. Madde-toplam test korelasyon değerlerinin 0.345–0.854 arasında değişkenlik gösterdiği tespit edilmiştir. Ölçeğin eş değerliliğinin belirlenmesi için yapılan paralel form güvenilirliği için "Stein Annelik Hüznü Ölçeği" kullanılmıştır. İki ölçek arasındaki korelasyon değerinin r=-.451 olduğu ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır (p<0.001). Doğrulayıcı faktör analizi sonucunda ise ölçeğin 4 faktörlü yapısının geçerli olduğu ve model-veri uyumunun kabul edilebilir düzeyde olduğu belirlenmiştir. Sonuç: Suryani Doğum Sonu Annelik Hüznü Ölçeğinin Türkçe versiyonunun geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Annelik hüznü, geçerlik, güvenirlik, hemşirelik, postpartum, suryani doğum sonu annelik hüznü ölçeği