Genetik algoritmalar yardımıyla acil servis istasyonu yerleşiminin optimizasyonu

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2009

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: KEMAL ÇAKAR

Danışman: Erkan Oktay

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Acil Sağlık Hizmetlerinde, çağrı geldiğinde operatörler için önemli olan vakanın şiddetini ve aciliyetini tespit etmek ve bundan sonra görevlendirilecek istasyon ve ambulans tipini belirlemektir. Acil durumlarda zaman hayati bir role sahip olduğu için talebin karşılanması ve hızlı müdahalenin sağlanması için uygun yerlerde , sayıda ve kapasitede istasyon yerleşimi yapılması önemlidir.Çalışmada ilk olarak optimizasyon teorisi, global optimizasyon yöntemleri ve durum uzayı araması (state-space search) tekniği incelenmiştir. İkinci kısımda, genetik algoritmaların dahil olduğu evrimsel algoritmalar ailesinin gelişimi, işleyişi, terminolojisi, parametre seçimi ve geleneksel optimizasyon yöntemlerinden farkları ve avantajları genel olarak incelenmiştir. Üçüncü kısım, özel olarak genetik algoritmaların işleyişi, terminolojisi, parametre seçimi ve geleneksel optimizasyon yöntemleri ile bir karşılaştırmasını ele almaktadır. Dördüncü kısımda literatürde yer alan acil servis yerleşim modelleri gözden geçirilmiştir. Beşinci ve son kısımda ise minimum taşıma mesafesini verecek şekilde statik probabilistik bir istasyon yerleşim modeli geliştirilmiştir. Oluşturulan bu model Trabzon İl Ambulans Servisi verilerine göre Trabzon il merkezindeki acil yardım istasyonları yerleşimi problemine uygulanmış ve genetik algoritma metodu kullanılarak çözülmüştür. Elde edilen çözüm durum uzayı araması tekniği kullanılarak doğrulanmıştır.Genetik algoritma metodu ile ulaşılan çözümde mevcut istasyon yerleşimi durumuna göre daha kısa taşıma mesafesi öngören bir yerleşim modeli önerilmektetir.