Yeni Medyada Mitoloji: (Örnek Olarak YouTube)


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Radyo Televizyon Ve Sinema Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: CANAN İYİYOL

Danışman: Yusuf Yurdigül

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Mitoloji, antik toplumların sözlü kültüründen doğan kadim hikâyeler aracılığıyla, 'Büyük Zaman'ı yani kozmik başlangıcı açıklamak amacıyla ortaya çıkmıştır. Bu insanlar, zihinlerinin açıklayamadığı ve anlam veremediği olayları ilahi güçlere atfetmiş ve bunları bir inanç sistemi olarak benimsemişlerdir. Böylece bu toplumlar, mitoloji aracılığıyla hem toplumsal belleğin inşasına hem de kültürel kodların üretilmesine büyük katkı sağlamıştır. Bu bağlamda çalışmanın amacı, modern teknoloji ve yeni medya aracılığıyla mitolojinin nasıl yeniden biçimlendiğini ve ne şekilde sunulduğunu tespit etmektir. Özellikle YouTube'da mitolojik figürlerin, simgelerin ve imgelerin geleneksel mi yoksa modernleştirilmiş biçimlerde mi sunulduğu ele alınmaktadır. Bu genel çerçeve doğrultusunda araştırma, Türkiye'de YouTube platformunda mitolojik anlatım temasıyla içerik üreten kanallara odaklanmaktadır. Bu araştırmanın amacı, Yunan, Türk, İskandinav, Sümer ve Babil mitolojilerine ait kültürel öğelerin hangi biçimlerde sunulduğunu ortaya koymaktır. Bu kapsamda, yalnızca mitolojik temaları ele alan videolar incelenerek, en yüksek abone sayısına sahip kanallarda kullanılan illüstrasyon, animasyon ve dijital kolajlar gibi görselleri anlatıya nasıl entegre ettikleri ve bunun anlatı üzerindeki etkileri analiz edilecektir. Bu çalışmaya dahil edilen Türkiye'deki üç mitolojik içerik üreten YouTube kanalı - İbrahim Selim, Shockvoice ve Herodot - yalnızca mitolojiye dair temalı videolarıyla, birçok farklı kültüre ait mitik inanışları görsel sunumlarla destekleyerek anlatmaktadır. Bu çalışma, insanlık tarihinin kutsallaştırdığı ya da destanlaştırdığı tanrılar, tanrıçalar, olağanüstü varlıklar, kahramanlar ve efsaneler gibi mitik söylencelerin, dijital bir platform olan YouTube aracılığıyla sunuluş ve anlatım biçimlerini incelemeyi amaçlamaktadır. Bu çalışmada nitel araştırma tekniği benimsenmiş ve içerik çözümleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini, YouTube'da mitolojik anlatım temasıyla içerik üreten ve en yüksek abone sayısına sahip kanallar oluşturmaktadır. Bu videolar amaçlı örneklem yöntemiyle seçilmiştir. Seçilen kanallardaki veriler, görsel ve işitsel gibi içerikler üzerinden toplanmış ve tematik analiz yöntemiyle kodlanarak incelenmiştir. Görsellerin anlatıya entegrasyon biçimleri ve bunun anlatı üzerindeki etkileri analiz edilmiştir.