Acil servise başvuran hipertansiyon hastalarının öz etkililikleri ile ölüm kaygısı arasındaki ilişki
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İç Hastalıkları Hemşireliği Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KÜBRA CÖMERT
Danışman: Hatice Polat
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Acil servise başvuran hipertansiyon (HT) hastalarının öz-etkililiklerini ile ölüm kaygısı arasındaki ilişkiyi değerlendirmektir. Materyal ve Metot: Bu çalışma Ocak 2023-Ocak 2024 tarihleri arasında Mareşal Çakmak Devlet Hastanesi Acil servisinde yapılmıştır. Araştırmanın evrenini hastaneye başvuran HT hastaları, örneklemini ise belirtilen tarihlerde acile başvuran, 18 yaş üstü, HT tanısı almış, iletişim kurulabilen 300 HT hastası oluşturmuştur. Hastalardan veriler alınırken Tanıtıcı form, Hipertansiyonda Öz-etkililik Ölçeği (HÖÖ) ve Templer Ölüm Kaygısı Ölçeği (ÖKÖ) kullanılmıştır. Veriler istatistik programı ile sayılar, yüzdelikler, ortalama, standart sapma, Mann Whitney U, Kruskall Wallis, korelasyon analizi, Cronbach Alpha testleri kullanılmıştır. Araştırmada, anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak alınmıştır. Bulgular: Araştırmada katılımcıların %57.7'si kadındır, yaş ortalaması 57.75±10.98, ortalama beden kitle indeksi (BKİ) 28.56±4.34 ve ortalama HT süresi 8.74±5.06'dır.Hastalarınöz-etkililik puan ortalaması 49.89±9.99, ölüm kaygısı puan ortalaması 7.63±2.24'tür. Öz-etkililik ile ölüm kaygısı arasında istatistiksel olarak anlamlı, pozitif yönlü ve düşük düzeyli bir ilişki vardır (p<0.05). Hastaların eğitim düzeyi, sağlık güvencesi, ekonomik durum, meslek, kullanılan ilaç sayısı, tansiyon ölçümü yapma durumu ve acile başvuru sıklığına göre Hipertansiyonda Öz-Etkililik toplam puan ortalaması arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu bulunmuştur (p<0.05). Hastaların ekonomik durum ve hastaların acile başvuru sıklığına göre Templer Ölüm Kaygısı toplam puan ortalamalarının arasında istatiksel anlamlı bir fark olduğu bulunmuştur (p<0.05). BKİ ile öz-etkililik arasında istatistiksel olarak anlamlı, negatif yönlü ve düşük düzeyli bir ilişki vardır (p<0.05). Sonuç: Acile başvuran hipertansiyon hastalarının öz-etkililik düzeyleri orta seviyede, ölüm kaygı seviyelerinin ise yüksek düzeyde olduğu belirlenmiştir. Öz-etkililik düzeyi arttıkça ölüm kaygısının da arttığı belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Hipertansiyon, kan basıncı, ölüm kaygısı, öz-etkililik, hemşire