Ratlarda Oluşturulan Deneysel Sepsis Modelinde Kurkuminin Over Üzerine Etkisinin Araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Temel Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Betül AHMAD
Danışman: Tuba Demirci
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Sepsis, vücudun enfeksiyöz ajanlara aşırı yanıt vermesi sonucu gelişen ve hayati organlarda ciddi hasarlara yol açabilen yaşamı tehdit eden bir enfeksiyon durumudur. Bu nedenle, hastalığın erken teşhisi ve tedaviye mümkün olan en kısa sürede başlanması büyük önem taşımaktadır. Kurkumin, zerdeçal kökünden elde edilen bir bileşik olup, anti-enflamatuar ve antioksidan özelliklere sahiptir. Bu çalışmada, deneysel olarak oluşturulan sepsis modelinde meydana gelebilecek over hasarında kurkuminin koruyucu ve tedavi edici potansiyel etkilerinin histolojik, immunohistokimyasal ve biyokimyasal yöntemlerle araştırılması amaçlandı. Materyal ve Metot: Bu çalışmada ağırlıkları 250-300 gram arasında değişen 40 adet Sprague Dawley dişi rat kullanıldı. Ratlar rastgele 5 gruba ayrıldı. Kontrol grubundaki ratlara herhangi bir ilaç uygulaması yapılmadı. Vehicle grubundakilere mısır yağı oral gavaj yoluyla 7 gün boyunca verildi. Çekal ligasyon perforasyon (CLP) grubunda bulunan ratlara CLP modeli uygulandı. KUR+CLP grubundaki deneklere sepsis oluşturulmadan önce, günde 200 mg/kg dozda kurkumin 0,5 ml mısır yağı içinde bir emülsiyon halinde oral gavaj yoluyla verildi ve 7 gün sonra CLP modeli uygulandı. CLP + KUR grubundakilere ise CLP modeli uygulandıktan sonra günde 200 mg/kg dozda kurkumin 0,5 ml mısır yağı içinde bir emülsiyon halinde oral gavaj yoluyla 7 gün boyunca verildi. Deney sonunda sakrifiye edilen ratlardan overleri ve kan örnekleri alınarak histolojik, immunohistokimyasal ve biyokimyasal olarak analiz edildi. Bulgular: Over dokularında gerçekleştirilen histolojik değerlendirmeler sonucunda kontrol grubuna ait kesitlerde normal morfolojik yapının korunduğu izlendi. Vehicle grubunda ise histolojik görünüm kontrol grubuna kıyasla hafif derecede bozulmuştu. CLP gruplarına ait overlerin kesitleri ışık mikroskobunda incelendiğinde, vasküler konjesyon ve yoğun hemoraji alanları tespit edildi. Başta primordiyal ve primer foliküller olmak üzere folikül sayılarında azalma olduğu belirlendi. Kurkumin uygulanan gruplarda ise konjesyonun belirgin şekilde azaldığı ve hemorajinin minimal düzeyde olduğu gözlendi. Bu gruplarda folikül sayıları da belirgin şekilde artmıştı. İmmünohistokimyasal olarak, CLP gruplarında endoplazmik retikulum (ER) stres belirteçleri olan GRP78, CHOP ve LC3 proteinlerinin immunoreaktivitesinin önemli ölçüde arttığı belirlendi. Kurkumin uygulaması ile GRP78, CHOP ve LC3 ekspresyonu azaldı. Biyokimyasal parametreler değerlendirildiğinde, CLP grubunda CRP seviyelerinin anlamlı derecede arttığı ve AMH değerlerinin ise azaldığı saptandı. Kurkumin uygulamasının ise CRP düzeylerini azalttığı ve AMH değerlerini artırdığı tespit edildi. Sonuç: Elde ettiğimiz bulgular, kurkuminin overlerde sepsise bağlı ER stresini hem sepsis öncesinde hem de sepsis sonrasında verildiğinde belirgin şekilde azaltığı ve hücresel hasarı önlediğini gösterdi. Bu bulgular, kurkuminin sepsis sonucunda overlerde meydana gelen hasarın tedavisinde koruyucu ve tedavi edici potansiyel bir ajan olarak kullanılabileceğini desteklemektedir. Anahtar Kelimeler: Apoptoz, endoplazmik retikulum stresi, kurkumin, otofaji, over, rat, sepsis.