FİTNESS YAPANLARIN BESLENME VE BESİN TAKVİYESİ KULLANIM DURUMLARININ İNCELENMESİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, BESLENME VE DİYETETİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SAED RAED SAD AL AHMAD
Danışman: Neva Karataş
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu araştırmanın amacı, özel bir spor salonunda düzenli olarak fitness yapan bireylerin beslenme durumlarını, beslenme bilgi düzeylerini ve sporcu besin takviyelerine yönelik inançlarını değerlendirmektir. Ayrıca bireylerin antropometrik ölçümleri, takviye kullanım alışkanlıkları ve öğün düzenleri ile beslenme bilgisi düzeyi arasındaki ilişkilerin incelenmesi hedeflenmiştir. Materyal ve Metot: Bu araştırma, tanımlayıcı ve ilişkisel tarama modeliyle yürütülmüştür. Katılımcı verileri, geçerliliği kanıtlanmış "Yetişkinler İçin Beslenme Bilgi Düzeyi Ölçeği" ve "Spor Besin Takviyeleri İnanç Ölçeği" aracılığıyla toplanmıştır. Ek olarak, bireylerin demografik özellikleri, antropometrik ölçümleri ve günlük besin alım düzeyleri değerlendirilmiştir. Verilerin analizinde SPSS programı kullanılmış; öncelikle dağılım özelliklerini incelemek amacıyla Skewness ve Kurtosis değerleri hesaplanmıştır. Ölçeklerin güvenilirliğini belirlemek için Cronbach Alfa katsayısı değerlendirilmiştir. Veriler normal dağılım gösterdiğinde bağımsız örneklem t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkileri incelemek amacıyla ise Pearson korelasyon analizi uygulanmıştır. Anlamlılık düzeyi p 0.05). Kreatin ve protein tozu kullanımının VKİ ve bel çevresi ile ilişkili olduğu gözlemlenmiştir (p<0.05). Ayrıca sadece su tüketen katılımcıların bilgi puanları, diğer sıvıları tüketenlere göre anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur. Sonuç: Araştırma sonuçları, bireylerin özellikle takviye kullanımı ve sıvı tüketimi gibi alışkanlıklarının, beslenme bilgi düzeyleriyle ilişkili olduğunu göstermektedir. Bilinçsiz takviye kullanımını önlemek ve sağlıklı beslenme davranışlarını teşvik etmek amacıyla, sporculara yönelik yapılandırılmış beslenme eğitim programlarının geliştirilmesi ve sağlık profesyonelleri tarafından rehberlik sağlanması önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Besin takviyeleri, beslenme alışkanlıkları, beslenme bilgi düzeyi, fitness, sporcu beslenmesi