Şah Veliyyullah ed-Dihlevî'nin Kur'ân İlimlerine Yaklaşımı
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Temel İslâm Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EYÜP KALKAN
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Hasan YILMAZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kur'an ilimleri sahasında yapmış olduğumuz bu çalışmamızda 18. yüzyılın ender simalarından biri olan Şah Veliyyullah ed-Dihlevî'nin Kur'an ilimlerine yaklaşımını, yetiştiği asra getirmiş olduğu tecdit hareketinin yankılarını, ortaya koyduğu eserleri ile eserlerinin özelliklerini ve Ulumul-Kur'an'a yapmış olduğu katkıları incelemeye çalıştık. Şah Veliyyullah ed-Dihlevî Hindistan ilim dünyasının büyük ve ender simalarındandır. Kaleme almış olduğu irili ufaklı birçok eser onun ilminin ölmez şahitleridir. Fikirleri ve hareketleriyle Hindistan'daki Müslümanlara yön veren ed-Dihlevî, İslam âleminde fikri bir canlanmaya sebep olmuş ve yenilikçi bir akımın da öncüsü haline gelmiştir. Bu sebeplerden dolayı dünyanın birçok yerinde hüsn-i kabul görmüştür. ed-Dihlevî hemen hemen bütün İslami alanlarda eserler kaleme almış, devrindeki bozuk inanç ve fikirleri ıslaha çalışmış, kendisinden sonra bu gayretleri devam ettirecek talebeler yetiştirmiştir. Dini, bidatlerden arındırma ve aslına döndürme adına yapılan tecdit hareketi, Ulumul-Kur'an konusunda da kendisini göstermiştir. Şah Veliyyullah 18. yüzyılda başlattığı tecdit hareketiyle, Hindistan'da pek çok hayırlı faaliyetin başlamasına vesile olmuş, Ulumul-Kur'an konusunda da bir tecdidin gerekli olduğuna inanmış ve bu amacını gerçekleştirmek için çalışmalar yapmıştır. Çalışmalarının en önemlilerinden biri de "el-Fevzul-Kebir" adlı eseridir. Bu eserde müellif, Kur'an'ın inceliklerine vakıf olmak, onu doğru bir şekilde anlamak ve ondan gerektiği şekilde faydalanmak için bilinmesi gerekli konuları tespit etmekle işe başlamış, uzun seneler süren okumaları sonucunda elde ettiği bilgi birikimini, bu işe gönül vermiş olan insanlara sunmak istemiştir. Böylece, Kur'an'ı derinlemesine anlamak isteyenlere, kaleme almış olduğu eserleriyle bir fırsat sunmuştur.