Gebelik sırasında epilepsi tedavisi için antiepileptik kullanımının çocukların genel gelişimleri üzerine etkileri ve nörogelişimsel bozukluklarla ilişkisi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ALİ KARAYAĞMURLU

Danışman: Onur Burak DURSUN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

ÖZET Epilepsi her 200 gebelikten birini etkileyen önemli bir nörolojik hastalıktır. Amerika Türkiye'de ise her yıl 10.000'e yakın bebeğin annesindeki epilepsiye bağlı komplikasyonlara ve intrauterin antiepileptiklere maruz kaldığı tahmin edilmektedir. Annedeki epilepsi ve gebelikte antiepileptik kullanımının nörogelişimsel bozukluklar ve ileride psikopatoloji gelişim riskini arttırdığı ile ilgili görüşler gittikçe yaygınlaşmaktadır. Bu çalışmada annedeki epilepsi ve gebelikte antiepileptik kullanımının nörogelişimsel bozukluklar ve psikiyatrik bozukluklarla ilişkisi ve antiepileptik maruziyetinin gelişimsel bozukluklarla ilişkisinin fizyopatolojisinde rolü olduğu düşünülen nörotrofik faktörlerden "Nerve Growth Factor" (NGF) ve "Glial Cell Derived Neurotrophic Factor" (GDNF) plazma düzeyleri araştırılacaktır. Çalışmaya 2-6 yaş arasında 53 epilepsili annenin çocuğu ile yaş ve cinsiyet olarak eşlenmiş annesinde epilepsi hastalığı bulunmayan 53 çocuk dahil edilmiştir. Olgularda uyum becerilerini değerlendirmek için Vineland Uyum Davranış Ölçeği, zihinsel foksiyonları değerlendirmek için Denver II Gelişimsel Tarama Testi, herhangi bir psikopatoloji gelişim riskini değerlendirmek için Güçler Güçlükler Anketi ve otizm belirtilerini taramak için Otizm Davranış Kontrol Listesi kullanıldı. Gönüllü olguların NGF ve GDNF plazma düzeyleri ELİSA kiti ile ölçüldü. Çalışmanın sonucunda prenatal antiepileptik maruziyeti olan çocukların genel gelişim skorlarının sağlıklı kontrollerden anlamlı derecede düşük olduğu, prekonsepsiyonel folat kullanımının bu olumsuz etkiye karşı koruyucu olduğu bulundu ve prenatal antiepileptik maruziyeti olan 34 olgudan üçüne Otizm Spektrum Bozukluğu tanısı konuldu. Herhangi bir psikopatoloji gelişim riski epilepsili annelerin çocuklarında anlamlı derecede yüksek bulundu. Serum GDNF düzeyinin epilepsili annelerin çocuklarında genel gelişim geriliğinin saptanmasında 0.66 sensivitesi 0.75 spesivitesiye sahip aday bir biyolojik belirteç olduğu bulundu. NGF düzeyi ile genel gelişim skoru arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif korelasyon saptandı. Sonuç olarak prenatal antiepileptik maruziyetinin GGG ve OSB gelişme riskini arttırdığı, prekonsepsiyonel folat kullanımının ise bu bozuklukların gelişme riskini azalttığı bulunmuştur. Klinisyenler, epilepsili gebelerde ilaç seçimi konusunda dikkatli olmalı ve gebelik planı olan kadın hastalara folat kullanımını önermelidirler. Serum GDNF düzeyinin genel gelişim geriliğinin saptanmasıda kullanışlı bir biyolojik belirteç olabileceği düşünülmüştür. Annedeki epilepsi ve gebelikte antiepileptik kullanımının nörogelişimsel sonuçları ve bu sonuçlara neden olan mekanizmalarla ilgili daha geniş örneklemlerde yapılacak ileri çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Epilepsi, Gebelik, antiepileptik ilaçlar, nörogelişimsel sonuçları