Hayat bilgisi dersinde gerçeğe dönük materyallerin orta düzey zihinsel yetersizliği olan I. kademe öğrencilerin öğrenmelerine etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KERİM UÇAR
Danışman: Ufuk Şimşek
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu araştırmanın amacı, özel eğitim uygulama okullarında I. kademede eğitim alan orta düzey zihinsel engele sahip özel gereksinimli öğrencilere veli katılımı ile hayat bilgisi dersi kazanımlarında yer alan günlük hava olaylarının öğretiminde gerçeğe dönük materyallerin etkililiğini ortaya koymaktır. Yöntem: Bu araştırmada nitel araştırma yaklaşımlarından eylem araştırması deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu, 2019-2020 eğitim öğretim yılında Erzurum ili Yakutiye ilçesinde yer alan Erzurum Özel Eğitim Uygulama Okulu I. kademede eğitim alan orta düzey zihinsel engeli olan üç öğrenci ve üç veliden oluşmaktadır. Araştırmada, veri toplama aracı olarak özel eğitim öğrencilerinin mevcut durumunu belirlemek için kaba değerlendirme formu kullanılmıştır. Uygulama öncesi, sonrası ve genel değerlendirme aşamalarında kullanılmak üzere ölçüt bağımlı ölçü aracı kullanılırken uygulama öğretmeninin ve velilerin uygulamaya ilişkin görüşlerini belirlemek içinde veli ve öğretmen görüşme formları kullanılmıştır. Ayrıca süreçleri değerlendirmek için video kaydı ile öğrencilerin davranışlarının öncesinde ve sonrasında ortaya çıkan uyaranları tespit etmek ve davranışın işlevini tahmin etmek amacıyla ABC kaydı (Anekdot kaydı) kullanılmıştır. Verilerin analizinde nitel araştırma yaklaşımına uygun olarak betimsel analiz tekniği kullanılmıştır. Bulgular: Öğretmen tarafından ilk dört hafta ölçüt bağımlı ölçü aracı ile uygulama öncesi ve sonrası yaptığı uygulamaların sonuçları incelenmiştir. Elde edilen verilerde uygulama öncesi doğru cevap sayısının çok az olduğu, uygulama sonrasında ise verilen cevapların neredeyse tamamının doğru olduğu tespit edilmiştir. Genel değerlendirme aşamasında uygulama sürecinde kullanılan gerçeğe dönük materyallerden farklı materyallerin kullanılması ve bütün sorulara doğru cevap alınması gerçeğe dönük materyallerin orta düzey zihinsel engele sahip öğrencilerin günlük hava olaylarını öğrenmelerine olumlu katkı sağladığı görülmüştür. Sonuç: Yapılan uygulamalar sonucunda, orta düzey zihinsel engele sahip öğrencilerin öğrenme süreçlerinde gerçeğe dönük materyallerin kullanımının kalıcı öğrenmelerin gerçekleşmesine katkı sağladığı sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Hayat bilgisi, gerçeğe dönük materyaller, orta düzey zihinsel yetersizlik, sosyal bilgiler