Kırım Kongo Kanamalı Ateşinde serum CXCL-4, CXCL-5, CXCL düzeylerinin klinik seyir ve prognozla ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: RUMEYSA TEMUR ÇELİK
Danışman: Fatma KESMEZ CAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA), keneler aracılığıyla bulaşan ve şiddetli klinik tabloya yol açabilen zoonotik bir viral enfeksiyondur. Hastalığın ağır seyri, yüksek viral yük ve aşırı inflamatuar yanıtla ilişkilidir. Bu süreçte, özellikle CXCL ailesine ait kemokinler, immün hücrelerin inflamasyon bölgesine göçü ve aktivasyonunda önemli rol oynar. Çalışmamızda, KKKA hastalarında CXCL-4, CXCL-5 ve CXCL-10 kemokin düzeylerinin hastalık şiddeti ve klinik kötüleşme ile ilişkisini araştırarak, bu moleküllerin biyobelirteç olarak kullanılabilirliğini değerlendirmeyi amaçladık. Böylece erken tanı ve müdahale ile mortalitenin azaltılması hedeflenmektedir. Gereç ve Yöntemler: Mart 2024 ile Eylül 2025 tarihleri arasında Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği'nde Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) tanısıyla takip edilen 50 erişkin hasta ile aynı dönemde sağlıklı ve demografik özellikleri hasta grubuna benzer 30 birey çalışmaya dahil edilmiştir. Hastalardan, hastaneye yatışlarının ilk günü kan örnekleri alınmış, bu örneklerden C-X-C motifli kemokin ligandı 4 (CXCL-4), CXCL-5 ve CXCL-10 kemokin düzeyleri, Atatürk Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkez Müdürlüğü Tıbbi Biyokimya Laboratuvarı'nda; ticari Human Platelet Factor 4 (PF4)/CXCL4, Human Epithelial Neutrophil Activating Peptide 78 (ENA-78)/CXCL5, Human Interferon Gamma Induced Protein 10kDa (IP-10)/CXCL10 ELISA (enzime bağlı immünosorbent tahlili) kitleri kullanılarak ölçülmüştür. Testler sırasında numuneler uygun koşullarda çözdürülmüş ve üretici firma protokollerine uygun şekilde analiz edilmiştir. Hastalar, klinik ve laboratuvar bulgulara göre Ergönül ve arkadaşlarının modifiye ettiği kriterler ışığında değerlendirilerek hafif-orta ve ağır hastalar olarak sınıflandırılmıştır. Ayrıca kanama varlığına göre alt gruplar oluşturulmuş, bu gruplar arasında klinik semptomlar, fizik muayene bulguları ve laboratuvar değerleri istatistiksel yöntemlerle karşılaştırılmıştır. Verilerin analizi SPSS v23 programında yapılmış olup p 0.05). Ağır hasta grubunda ALT ile CXCL-4 arasında, hafif-orta grupta ise AST ile CXCL-4 arasında pozitif yönde anlamlı korelasyon saptandı (p 0.05). Sonuç: KKKA hastalarında serum CXCL-4, CXCL-5 ve CXCL-10 kemokin düzeylerinin anlamlı şekilde yükseldiği ve hastalığın şiddeti arttıkça bu düzeylerin daha da yükseldiği gözlenmiştir. Bu kemokinlerin, hastalık seyri ve prognozuyla ilişkili potansiyel biyobelirteçler olabileceği düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Kırım Kongo Kanamalı Ateşi, CXCL-4, CXCL-5, CXCL-10, kemokin