Diyabetik ve diyabetik olmayan hastalarda vitreus örneğinde matriks metalloproteinaz 9 ve 14 düzeylerinin karşılaştırılması


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ABDULLAH ÜNAL

Danışman: Orhan Baykal

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmada diyabetik ve diyabetik olmayan hastaların vitreus örneğinde MMP-9 ve MMP-14 dizeylerinin karşılaştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışma Haziran 2018 – Aralık 2018 tarihleri arasında Atatürk Üniversitesi Araştırma Hastanesi Göz Hastalıkları polikliniğine başvuran ve pars plana vitrektomi endikasyonu alan hastalarla yapıldı. Diyabetes mellitus harici ek sistemik hastalığı olanlar çalışma kapsamı dışında bırakıldı. 70 hastanın 70 gözünden vitreus örneği alınarak çalışma gerçekleştirildi. Çalışmaya dahil edilen hastaların 34'üne proliferatif diyabetik retinopati, 36'sına ise diyabetik retinopati haricindeki hastalıklar nedeniyle pars plana vitrektomi uygulandı. Hastalardan operasyon başlangıcında vitreus tap metodu ile 0,3-0,6 dizyem vitreus örneği alındı. Bu örnekler ELİSA metodu ile çalışılarak MMP-9 ve MMP-14 düzeyleri araştırıldı. Diyabetik ve diyabetik olmayan gruplar MMP-9 ve MMP-14 düzeyleri açısından karşılaştırıldı. MMP-9 ve MMP-14 değerleri normal dağılmadığından çalışmada nonparametrik hipotez testlerinden Mann-Whitney U testi kullanılarak gruplar arası farklılıklar değerlendirilmiştir. Ayrıca MMP-9 ve MMP-14 değerleri arasındaki ilişkiyi tespit etmek amacıyla Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. Bulgular: MMP-9 (Sig=0.003, p<0,05) ve MMP-14.(Sig=0.015, p<0,05) değerleri diyabetik ve diyabetik olmayan gruplara göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde farklılaşmaktadır. MMP-9 için diyabetik grubun sıra ortalamaları (N=42,81) diyabetik olmayan grubun sıra ortalamalarından (N=28,60) istatistiksek olarak anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p<0.01). MMP-14 için diyabetik grubun sıra ortalamaları (N=41,60) diyabetik olmayan grubun sıra ortalamalarından (N=29,74) istatistiksek olarak anlamlı düzeyde yüksek olarak belirlenmiştir(p<0.01). Spearman korelasyon analizi sonuçlarına göre MMP-9 ve MMP-14 değerleri arasında pozitif düşük düzeyde anlamlı korelasyon olduğu belirlendi (r=+0,364, p<0.05). Sonuçlar: MMP-9 ve MMP-14 düzeylerinin diyabetik hastalardaki yüksekliğinin, diyabetik retinopatinin patogenezinde önemli bir rolü olduğu ve diyabetik retinopatinin tedavisinde alternatif tedavi modelleri oluşturulabileceği düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: MMP-9, MMP-14, Diyabetes Mellitus, Vitreus, Diyabetik Retinopati