Kolorektal kanserlerde p53 Geni'nin prognostik değeri
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2000
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KAMİL KÖSE
Danışman: Mehmet İlhan Yıldırgan
Özet:I.ÖZET AMAÇ:Kolorektal karsinomlarda p53 onkoprotein ekspresyonunun immunohistokimyasal yöntemlerle sıklığının tespiti, p53 aşırı ekspresyonunun kolorektal kanser üzerine etkili olduğu bilinen diğer prognostik faktörler ile (evre, histopatolojik tanı, yaş, cinsiyet, tümör lokal izasyonu) arasındaki ilişkiyi incelemek; lokonegionel nüks ve yaşam süresi üzerine olan etkisini değerlendirmek; bu bilgiler ile p53 mutasyonlarının, klinik gidiş ile ilişkisini aydınlatmaktır. METOD:Kolorektal karsinomlu 56 hastanın formalinde fikse edilmiş, parafine gömülü tümörlü dokuları üzerinde immunohistokimyasal yöntemle p53 onkoprotein ekspresyonları incelendi. p53 onkoprotein ekspresyonları ile evre, histopatolojik tanı, yaş, cinsiyet, tümör lokalizasyonu karşılaştırılmaları yapıldı; lokoregional nüks ve yaşam süresi üzerine önemi araştırıldı. BULGULARrEllialtı olgunun 13'ü evre I, 29'u evre II, 10'u evre III ve 4'ü evre IV idi. Ortalama yaş 49,62 £14,86, ortalama takip süresi 27,47|17,92 fdi. Ellialtı olgudan 24'ünde (%42,85) nükleer p53 boyanması görüldü. Özellikle adenokarsinomlarda yüksek oranlarda p53 onkoprotein ekspresyonu (%54,76) pozitif görülürken, müsinöz adenokarsinomlarda hiç p53 onkoprotein ekspresyonunun olmadığı dikkat çekici idi (p<0,05). p53 onkoprotein ekspresyonu evrenin artması, yaşın artması ve nüks ile artmaktadır. Evre l'de p53 onkoprotein ekspresyonu %38,46 iken evre lll'de %70 idi. Elli yaşın altında %31,03 iken, 50 yaşın üzerinde %55,55 bulundu. Lokoregional nüks tespit edilmeyen vakalarda %29,41 iken, lokoregional nüks bulunan olgularda %42,85 p53 onkoprotein ekspresyonu pozitif olarak bulundu. Fakat bu istatistiksel olarak anlamlı değildi. Yaşam süresi ile p53 onkoprotein ekspresyonu arasındaki ilişki istatistiksel olarak anlamlı olmamakla beraber, p53 onkoprotein ekspresyonu olmayan olguların %73,33'ünün halen yaşamakta; p53 onkoprotein ekspresyonu pozitif vakaların ise %26,66'sının halen yaşamakta oluşu dikkat çekicidir. Erken ve geç evrelerde p53 onkoprotein ekspresyonu negatif vakalarda ölenlerin oranı, geç evrelerdekinden önemli derecede düşük bulundu (p<0,05).Buradan da p53 onkoprotein ekspresyonu negatifliğinin sağkalım üzerine pozitif bir etkisinin olduğu sonucuna varılabilir. SONUÇ:Kolorektal kanserlerde p53 pozitifliği geç evrelerde artmaktadır. Adenokarsinomlarda yüksek oranda, p53 pozitifliği saptanırken, musinöz adenokarsinomlarda hiç saptanmamıştır. p53 pozitifliğinin sağkalım süresi üzerine prognozu etkileyecek derecede anlamlı bir faktör olmadığını tespit ettik. Erken evrelerde p53 pozitifliğinin yaşam süresini kısaltan bir faktör olarak rol oynayabileceği kanaatine vardık.