Türkçe ve Moğolcanın birlikte yer aldığı çok dilli tarihî sözlüklerdeki ortak sözcükler

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ARIUNZUL NYAMDAVAA

Danışman: Serkan Çakmak

Özet:

Bu çalışmada; Ortaçağda yazılmış, Türk ve Moğol dilleri hakkındaki birçok bilimsel araştırmaya konu edilmiş, Arap harfli çok dilli sözlüklerdeki Türkçe-Moğolca ortak sözcükler tespit edilerek sözcüklerin kökeni, ödünçlenme durumu, tarihî ve modern Türk, Moğol dillerindeki şekilleri ortaya koyulmaya çalışılır. Çalışma "Giriş", "Türkçe ve Moğolcanın Birlikte Yer Aldığı Sözlükler", "Tarihî Sözlüklerdeki Ortak Sözcükler" olmak üzere üç ana bölümden oluşur. Çalışmanın giriş kısmında Türk, Moğol dillerinin tarihî hakkında genel bilgiler verilir. İki dilin ilişkisi, birbirlerine olan etkisi ve kelime alışverişi ana hatlarıyla ifa edilir. "Türkçe ve Moğolcanın Birlikte Yer Aldığı Sözlükler" kısmında Türkçe ve Moğolca kelimeleri birlikte içeren tarihî ve güncel sözlüklerin yazarları, içerikleri ile üzerlerine yapılmış çalışmalar hakkında bilgiler yer alır. "Çok Dilli Tarihî Sözlüklerdeki Ortak Sözcükler" kısmında ise çalışmanın birinci bölümünde tanıtılan tarihî sözlüklerden en hacimli dört sözlük (Mukaddimetü'l-Edeb, İbni Mühennâ Lügati, Kitâb-ı Mecmû-ı Tercümân-ı Türkî ve Acemî ve Mugalî, Rasûlid Hexaglot) seçilerek Türkçe ve Moğolca sözcükler arasından ortak olan 87 kelimenin etimolojik incelemesi yapılmıştır. Çalışmanın sonuç kısmında, ikinci bölümde yapılan etiomolojik incelemeler neticisinde varılan kanaatler maddeler hâlinde sıralanır.