Melatonin agonistleri ile kombine quantum dot sentezi, karakterizasyonu ve çeşitli kanser hücre hatları üzerindeki etkilerinin araştırılması

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, TIBBİ FARMAKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÖZGE BALPINAR

Danışman: Ahmet Hacımüftüoğlu

Özet:

Amaç: Bu tez çalışması ile melatonin hormonunun ve melatonin reseptör alt tip agonistinin kanser tedavisindeki yerinin belirlenmesi, az maliyetli ve toksisitesi az olan yeşil sentez yöntemiyle bu agonistleri içeren quantum dotların elde edilmesi, melatonin reseptörlerinin etkili olduğu kanser tiplerine yönelik etkinliğin karşılaştırılmalı olarak gösterilmesi ve mevcut tedavilerin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Materyal ve Metot: Bu çalışmada yeşil sentez yöntemiyle hem CdS ve CoSr quantum dotlar hem de Ramelteon biyokonjuge edilmiş konjugatların sentezi ve karakterizasyonu yapılmıştır. Kolon, prostat ve nöroblastom kanser hücre hatları üzerinde sentezlenen tüm QD'ların etkisi incelenmiştir. Kanser hücre hatları üzerinde üçer farklı dozda uygulanmış, çalışma pozitif ve negatif kontrollerle desteklenmiştir. Sonuçlar MTT, TAK, TOD, Flow sitometri ve q-PCR testleri ile analiz edilmiştir. Bulgular: Sentezlenen quantum dotlar ile biyokonjuge nano yapıların gerçekleştirilen SEM, TEM, FTIR, XRD analizleri ile doğru bir biçimde sentezlendiği belirlenmiştir. Biyokonjuge quantum dotların ilk 24 saatte ilgili ilacın biyokonjuge CdS materyalinden %25.96'sı salınmışken, biyokonjuge CoS materyalinden ilacın % 30.6'sının salındığı görülmüştür. MTT sonuçlarına göre nöroblastom ve prostat kanser hatlarında CoS içerikli uygulamaların (% 46.7, % 51.82) daha etkili olduğu, kolon kanserinde CdS quantum dotlarının (% 37.58) daha etkin olduğu anlaşılmıştır. Tüm kanser hatlarında yapılan tüm uygulamalarda antioksidan etkinlik gözlenmezken, oksidatif etkinlik bazında nöroblastom (14.4) ve kolon hücre hatlarında (13.51) CdS quantum dot içeren uygulamalarda, prostat kanserinde ise melatonin uygulamasında (8.25) kontrole kıyasla yüksek değerler belirlenmiştir. Flow sitometri testinde, prostat kanser hattında uygulamalar arasında bir değişiklik tespit edilmemişken, nöroblastom hücre hattında apoptoz oranı en yüksek melatonin (% 31.69) ile Ramelteon gruplarında (% 32.7) bulunmuştur. Real time PCR testinde nöroblastom hücre hattının MTR1A gen ekspresyonunun arttığı, RORA gen ekspresyonunun azaldığı, BAX ekspresyonunun arttığı saptanmıştır. Prostat hücre hattında ise, MTN1A gen ekspresyonun arttığı, RORA gen ekspresyonunun bazı uygulamalarda tamamen baskılandığı, BAX ekspresyonunda ise kontrole kıyasla azalma olduğu kaydedilmiştir. Sonuç: Elde edilen sentez materyallerinin hedeflenen nano yapılar olduğu ispatlanmıştır. Tüm bulgular göz önünde bulundurulduğunda hem biyokonjuge edilmiş hem de edilmemiş nano materyallerin tüm hücre hatlarında daha etkili sonuçlar ortaya koyduğu belirlenmiştir.