Tarihi yapı restorasyonunda çağdaş ek: İshak Paşa Sarayı örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MİMARLIK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÜLAY KÜÇÜK
Danışman: Neslihan Kulözü
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Çalışmanın amacı, tarihi yapıda çağdaş kütle/ek yapma konusunda geliştirilen kriterlerin literatüre bağlı olarak belirlenmesi ile bu kriterlerin tezin örneğini oluşturan İshak Paşa Sarayı'nın restorasyon sürecinde ne ölçüde dikkate alındığının uzman değerlendirmeleri doğrultusunda ortaya konulmasıdır. Yöntem: Açıklayıcı örnek alan çalışması olarak tasarlanan bu araştırma kapsamında öncelikle ilgili literatür taranarak tarihi yapıya restorasyon sürecinde çağdaş ek yapma konusunda bugüne kadar ortaya konulmuş kriterler derlenmiş ve 4 başlık altında kategorize edilmiştir. Ardından bu kriterlere bağlı olarak 5'li Likert tipi anket geliştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini oluşturan uzmanlara uygulanmıştır. Bu yolla toplanan nicel veri SPSS 26.0 paket programı kullanılarak frekans, betimsel, korelasyon ve ayırma analizi teknikleriyle analiz edilmiştir. Bulgular: Çalışma kapsamında gerçekleştirilen analizlerden, betimsel analiz bulgularına göre İshak Paşa Sarayı'na yapılan çağdaş ekin yapısal kriterler açısından uygunluğu kararsızım düzeyindeyken biçimsel kriterler grubunda yer alan kütle/hacim, materyal ve konum kriterlerine uygunluğu az düzeydedir. Ayırma analizi bulgularına göre, uzmanların İshak Paşa Sarayı'nda çağdaş eke yönelik strüktürel performansa göre değerlendirmeleri meslek gruplarına göre ve uzmanların biçimsel kriterler arasında yer alan konuma yönelik değerlendirmeleri yapıyı görme durumlarına göre ayrışmaktadır. Son olarak, korelasyon analizi bulgularına göre, kriterlere verilen yanıtlar arasındaki korelasyonlar değerlendirildiğinde yalnızca biçimsel kriterlerin birbirleriyle olan korelasyonlarında yüksek düzeyde ilişki görülmüştür. Sonuç: Çalışma kapsamında elde edilen bulgulara bağlı olarak, tarihi yapıda yeni ek yapma konusunda geliştirilmiş kriterlerin İshak Paşa Sarayı örneğinde yönlendiriciliğinin düşük olduğu görülmüştür. Ayrıca, uzman değerlendirmelerinden hareketle, İshak Paşa Sarayı'nın restorasyonu sürecinde yapıya eklenen çatı üst örtüsünün biçimsel kriterler bağlamında form, ölçek ve materyalinin uygun olmadığı ile yapısal kriterler açısından ise orta seviyede uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Tarihi yapı, Tarihi yapıya müdahale, Çağdaş ek, Çağdaş ek yapımını yönlendiren kriterler, İshak Paşa Sarayı/Ağrı