4F-MDMB-BUTICA'NIN TERATOJENİK ETKİLERİNİN VE TOKSİKOGENOMİK ÖZELLİKLERİNİN ARAŞTIRILMASI
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Moleküler Biyoloji Ve Genetik Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BERŞAN KULLEBİ
Danışman: Turgay Şişman
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Sentetik kannabinoidler güçlü psikoaktif bileşiklerdir. Ayrıca morfin ve esrar gibi maddelerin alternatifi olarak da kullanılmaktadırlar. Bu bileşiklerden özellikle yeni nesil sentetik kannabinoidlerin toksik etkileri hakkında detaylı araştırmalar oldukça azdır. Bu çalışmada sentetik kannabinoidlerden 4F-MDMB-BUTICA'nın toksik etkileri zebra balığı embriyolarında araştırılacaktır. Bu amaçla 6 farklı konsantrasyonda (0.30, 0.60, 1.20, 2.40, 4.80 ve 9.60 mg/L) 4F-MDMB-BUTICA 1,5 saatlik döllenmiş zebra balığı yumurtalarına uygulanacak ve deney sonunda muhtemel toksisite değerlendirilecektir. Öncelikle 120 saatlik larvalarda medyan letal konsantrasyon (LC 50 ) ve medyan etkili konsantrasyon (EC 50 ) belirlenecektir. Embriyo ve larvalarda gelişimsel anormallikler, koryondan çıkış başarısı, kalp atım oranı, renklenme, malformasyon indeksi ve büyüme hızları tespit edilecektir. Subletal konsantrasyonlarda larvalara lokomotor aktivite testi yapılacak ve davranışsal anormallikler tespit edilecektir. Aynı larvalarda toksikogenomik özellikler araştırılacaktır. Apoptoz (casp3a, casp8, fas, ifng1 ve tp53), stres (p53, rad51 ve mt2), dopamin (dat, drd1, drd2a ve drd3), hidroksitriptomin (5ht1aa, 5ht1b ve 5ht2c), gama amino butirik asit (gabral, gat1, abat ve gad1b) kur yapma ve agresif davranış (kiss1, kiss2, gnrh3, gnrhr3, 5ht1a ve 5ht2a) ile ilgili genlerin ifadeleri RT-qPCR yöntemi ile değerlendirilecektir. Böylece 4F-MDMB- BUTICA'nın zebra balığı embriyo ve larvalarındaki muhtemel gelişimsel toksisite ve toksikogenomik profili ayrıntılı bir şekilde ilk kez ortaya konmuş olacaktır. Anahtar kelimeler: Zebra balığı, teratojenite, 4F-MDMB-BUTICA, embriyo, larva, toksikogenomik