Kuzukulağı (Rumex acetosella l.) yetiştiriciliğinde mineral gübre ve çiftlik gübresi uygulamalarının büyüme, verim ve bazı kalite bileşenlerine etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YASEMİN ÖZDEMİR
Danışman: Raziye Kul
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Araştırmada kuzukulağı (Rumex acetosella L.) yetiştiriciliğinde mineral gübre ve çiftlik gübresinin ayrı ayrı ve kombinasyonlar halindeki uygulamalarının bitki büyümesi, verim ve bazı kalite bileşenleri üzerindeki etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Araştırma, 2024 ve 2025 yıllarının ilkbahar vejetasyon dönemlerinde, Manisa Beydere Tohum Sertifikasyon Test Müdürlüğü uygulama arazisinde, tesadüf blokları deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Araştırmada, kuzukulağı bitkileri hiç uygulama yapılmayan kontrolle birlikte 12 farklı gübreleme programında [mineral gübre (%25, %50, %100 ve %150 NPK), çiftlik gübresi (2,5, 5, 10 ve 15 ton/da ÇG) ve kombinasyonları (%25 NPK + 10 ton/da ÇG, %50 NPK + 5 ton/da ÇG ve %100 NPK + 2,5 ton/da ÇG)] test edilmiştir. Mayıs ayının sonunda sapa kalkma oranları kaydedilerek hasat edilen bitkilerden; yaprak sayısı, yaprak alanı, bitki boyu, bitki taze ve kuru ağırlığı, bitki kuru madde oranı, kök boyu, kök boğazı çapı, kök taze ve kuru ağırlığı, kök kuru madde oranı, klorofil (SPAD) değeri, doku oransal su içeriği (DOSİ), pH, suda çözünür kuru madde (SÇKM), elektriksel iletkenlik (EC) ve verim parametreleri ölçülmüştür. Bulgular: Kuzukulağında %100 NPK + 2,5 ton/da ÇG uygulaması; yaprak alanında (%203,4), yaprak sayısında (%27,8), bitki taze ağırlığında (%131,86), bitki kuru ağırlığında (%77,56) verimde (%174,20) kontrole göre en etkili artışı sağlamıştır. Bununla birlikte, %150 NPK uygulaması; bitki boyu (%73,87), klorofil içeriği (%36,74), DOSİ (%12,82), pH (%6,11) EC (%58,09) ve sapa kalkma oranında (%3137,5) kontrole göre en yüksek artış ile sonuçlanmıştır. SÇKM birikiminde kontrole göre %18,56 sağlayan %25 NPK + 10 ton/da ÇG uygulaması; bitki kuru madde oranında ise kontrol grubu en başarılı sonuçları vermiştir. Sonuç: Kuzukulağı yetiştiriciliğinde biyokütle maksimizasyonu ve birim alan verimi önceliği için %100 NPK + 2,5 ton/da ÇG uygulaması; SÇKM birikimini artırmak ve bitkinin doğal asidik profilini (pH) koruyarak kaliteyi optimize etmek hedeflendiğinde ise %25 NPK + 10 ton/da ÇG veya %50 NPK + 5 ton/da ÇG kombinasyonlarının kullanımı tavsiye edilebilir.