Erzurum ili yetiştirici şartlarında Morkaraman kuzularının büyüme ve gelişme özelliklerinin belirlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Zootekni, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖMER FARUK ACAR
Danışman: Nurinisa Esenbuğa
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı, Erzurum ilinde yetiştirici şartlarında 693 baş Morkaraman kuzuların doğum ağırlığı, mera başı canlı ağırlığı, mera dönemi canlı ağırlığı, mera sonu canlı ağırlığı, meraya kadar günlük canlı ağırlık artışı, merada günlük canlı ağırlık artışı gibi büyüme ve gelişme özelliklerini belirlemek ve bu performans özellikleri üzerine etkili çevre faktörlerini ortaya koymaktır. Yöntem: Kuzuların doğum ağırlıkları doğumu takiben ilk 24 saat içerisinde 10 g hassasiyetli dijital terazi ile tartılmış, kulaklarına işletme numarasını taşıyan plastik kulak küpeler takılmıştır. İşletme kayıtları olarak küpe numarası, kuzuların cinsiyeti, doğum tipi, doğduğu tarih, ana yaşı, meraya çıkış tarihi, meradan dönüş tarihi ile doğum, mera başı ve mera sonu ağırlıkları gibi veriler kayıt altına alınmıştır. Kuzuların her biri meraya çıkmadan bir gün önce mera başı canlı ağırlıkları ve meradan dönüş tarihinden bir gün önce mera sonu canlı ağırlıkları 100 g hassasiyetli kantarla belirlenmiştir. Çalışmada doğum ağırlığı, mera başı, ve mera sonu canlı ağırlığı ile mera başıve mera sonu günlük canlı ağırlık artışları ele alınmıştır. Söz konusu parametreler üzerine işletme, doğum ayı, cinsiyet, doğum tipi ve ana yaşı gibi kesikli çevre faktörlerinin etkisi incelenmiştir. Elde edilen verilerin analizinde SPSS 20.0 paket programının GLM prosedürü kullanılmıştır. Analiz sonucu önemli çıkan ortalamaların farklılıklarının belirlenmesinde Duncan çoklu karşılaştırma testi uygulanmıştır. Bulgular: Kuzuların doğum ağırlığı, mera başı ağırlığı, mera sonu ağırlığı, doğumdan mera başına kadar ve mera dönemi günlük canlı ağırlık artışlarına ait genel ortalamalar ve standart hataları sırasıyla 3,13±0,03, 24,58±0,25, 45,27±0,28, 250,41±2,12 ve 269,06±1,67 g olarak belirlenmiştir. İstatistik analiz sonuçlarına göre sadece doğum ağırlığına ana yaşının, mera başı ağırlığına doğum tipinin, mera sonu ağırlığına doğum tipinin, meraya kadar günlük canlı ağırlık artışına cinsiyet ve doğum tipinin ve merada günlük canlı ağırlık artısında ise doğum ayı, cinsiyet ve doğum tipinin etkisi önemsiz olarak belirlenmiştir. Sonuç: Erzurum ilinde yetiştirici şartlarında, Morkaraman ırkı kuzuların büyüme ve gelişme özellikleri belirlenmiş ve mevcut şartlarda elde edilen veriler Morkaraman kuzuların dikkate değer bir gelişme hızına sahip olduklarını göstermiştir. İlin mevcut yetiştirici ve mera şartlarında Morkaraman kuzuların canlı ağırlık ve günlük canlı ağırlık artışları dikkate alındığında kuzuların mera sonunda arzu edilen kesim canlı ağırlığına ulaşabildiği sonucuna varılmıştır.