İsmail Hakkı Bursevî'nin Tuhfe-i Halîliyye Adlı Eseri (İnceleme-Metin)

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Temel İslâm Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Arife Koçak Pulat

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Cengiz Gündoğdu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İsmâil Hakkı Bursevî(d.1063/1653), (ö.1137/1725) Osmanlı döneminde yaşamış önemliâlim, şâir ve mutasavvıflarından biridir. Dil ve edebiyat ile tefsir, hadîs, fıkıh, kelâm, tasavvuf gibi İslâmi ilimlerle ilgili pekçok telif, tercüme ve şerhleri bulunan Bursevî'nin 120'den fazla eseri vardır. Tespit edebildiğimiz kadarıyla bu eserlerden 9 tanesi tuhfe türündedir. Bu çalışmada, onunhacimce küçük ancak içerik olarak zengin bir muhtevaya sahipolan, îman ve şûbelerine dâirTuhfe'i Halîliyye isimli eseri müellif nüshası (Mihrişah, nr. 165, 98 vr. ) esas alınarak incelenmiştir.Eseringünümüz harflerine aktarımı henüz yapılmamıştır. Tuhfe'i Halîliyye'de muhteva olarak îmân ve bâzı şu'beleri;"tevbe", "nezâfet", "kurbân", "köle âzâdı", "nasîhat", "ahde vefâ", "kırâat-i Kur'ân", "sünnete uymak", "zühd","âilesini korumak", "eziyet veren şeyi yoldan kaldırmak"gibi kelâm ve fıkıhlailgili konular tasavvufî bir perspektifte harmanlanmış,konular yer yer şiirlerle açıklamıştır. Tuhfe-i Halîliyye'de faklı konularişlenmiş olmakla birlikte bu konularda tasavvufî perspektifin ön planda olduğu görülmektedir. Çalışmamızda bu perspektif dikkate alına-rak metin incelemesi ve muhteva tahlili yapılmış, eserin müellif hattı olan yazma nüshası matbu nüshalar da dikkate alınarak günümüz harflerine çevrilmiştir.Böylece eseri tanıtarak, İsmâil Hakkı Bursevî'nin fikirlerinin daha iyi anlaşılmasına katkı amaçlan-mıştır. Anahtar Kelimeler: İsmâil Hakkı Bursevî,Tuhfe, Tuhfe-i Halîliyye, Celvetiyye.