İntratekal nonsteroid anti-inflamatuar (ketorolak, diklofenak) ilaçların nörotoksik ve antinosiseptif etkileri
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2003
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MURAT ŞAHİN
Danışman: Nazim DOĞAN
Özet:C.ÖZET Bir ilaç insanlarda intratekal olarak kullanılmadan önce çeşitli deneklerde nörotoksisite açısından histolojik, fizyolojik ve davranışsal testlerin tam olarak uygulanması gerekmektedir. Bu nedenle biz, randomize çift kör bir çalışma planlayarak nonsteroid anti-inflamatuar ilaçların (ketorolak ve diklofenak) spinal kordda ve kan- beyin bariyerinde (KBB) oluşturdukları değişiklikleri ışık ve floresan mikroskobu ile incelemeyi amaçladık. Elli Yeni Zelanda türü tavşan rastgele her biri 10'ar tavşan içeren beş gruba ayrıldı (ketorolak grubu (Grup K1, Grup K2), diklofenak grubu (Grup D1, Grup D2), kontrol grubu (Grup C). Bir KBB belirleyicisi olan %2'lik Evans Blue (EB) 5 ml/kg intravenöz olarak intratekal enjeksiyondan 5 saat önce bütün deneklere uygulandı. Şuuru açık hayvanlara 8-10 mg ketorolak tromethamin (Grup K1), 24-30 mg ketorolak tromethamin (Grup K2), 1 mg diklofenak sodyum (Grup D1), 3 mg diklofenak sodyum (Grup D2) ve %0.9 şalin solüsyonu (Grup C) modifiye Malinovsky'nin tekniği kullanılarak intrasisternal yolla İT olarak enjekte edildi. Vasküler kanülasyondan sonra, EB enjeksiyonundan sonra, spinal enjeksiyondan 3 dk sonra ve spinal enjeksiyondan 60 dk sonra olmak üzere 4 farklı zamanda solunum hızı, nabız, hemodinamik değişiklikler ve arterial kan gazı değişiklikleri kaydedildi. Hot plate testi ise enjeksiyondan önce, enjeksiyondan 5, 15, 30, 60 dk sonra yapıldı. Bir haftanın sonunda denekler intrakardiak paraformaldehid enjeksiyonu ile sakrifiye edilip, servikal, torakal, lumbal segmentlerden alınan kesitlerde histopatolojik ve KBB lezyon değişiklikleri araştırıldı. Verilen ajanlardan habersiz bir nöropatolojist tarafından transvers spinal kord kesitleri ışık ve floresan mikroskobu ile incelendi. Bütün spinal kord lam kesitleri servikal, torasik, lumbal olmak üzere üç zonda skorlandı. Şalin uygulanan deneklerin skorlarından daha yüksek skora sahip spinal kord homojen lezyonlarının anormal olduğu düşünüldü. Sonuç olarak, İT olarak uygulanan nonsteroid anti-inflamatuar ajanlardan ketorolak ve diklofenak'ın, histolojik, fizyolojik ve davranışsal olarak değerlendirilmelerinde, ketorolak ve diklofenak'ın nörotoksik olduğu kanatindeyiz. Bununla birlikte nonsteroid anti-inflamatuar ilaçların intratekal uygulamasında daha hayvan deneyleri yapılması gerektiğini düşünmekteyiz. HP testinin de antinosiseptif değerlendirmede etkisiz olduğu kanaatindeyiz. Anahtar kelimeler: İntratekal nonsteroid anti-inflamatuar ilaçlar, ketorolak, diklofenak, nörotoksisite, hot plate, tavşan.