Triton WR-1339 ile indüklenen hiperlipidemik sıçanlarda ceviz tohum kabuğu ekstresinin hipolipidemik, antiinflamatuar ve antioksidan özelliklerinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Fakültesi, Moleküler Biyoloji ve Genetik, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Esra PALABIYIK
Danışman: Hakan Aşkın
Özet:Amaç: Ceviz tohum kabuğu (CTK), Juglandaceae familyasına ait olan cevizden elde edilen ekonomik ve ekolojik açıdan önemli olan bir yan üründür. Yapılan bu çalışmada, Triton WR-1339 enjeksiyonu ile indüklenen hiperlipidemili ratların (♂ Wistar) kan, kalp, karaciğer ve böbrek dokularında etanolik ceviz tohum kabuğu ekstresinin hipolipidemik, antiinflamatuar ve antioksidan etki potansiyeli biyokimyasal, histopatolojik ve moleküler teknikler kullanılarak değerlendirildi. Yöntem: Ardahan'ın Posof ilçesinden temin edilen cevizlerden tohum kabukları (CTK-septa kısımları) çıkarıldı, laboratuvar ortamında kurutuldu, toz haline getirildi ve etanolik özüt hazırlandı. E-CTK'nın antioksidan aktivite (DPPH •, ABTS•+, FRAP, CUPRAC) tayini yapıldı. Çalışmada kullanılacak deney hayvanları; K1: Sağlıklı kontrol grubu, K2: E-CTK-(150 mg. o.d.), K3: E-CTK-(300 mg, o.d.), K4: HL – (Hiperlipidemik grup) (400 mg/kg Triton WR-1339, i.p.), K5: HL + E-CTK 300 mg olacak şekilde beş gruba ayrıldı (n=6). Çalışma gruplarında, uygulamalar yapıldıktan bir gün sonra anti-hiperlipidemik analizlerin (TK, TG, LDL-K, HDL-K, ALT ve AST) gerçekleştirlebilmesi için kan örnekleri alındı. Çalışma gruplarına ait kalp, karaciğer ve böbrek dokularında öncelikle oksidatif stres parametreleri (MDA, SOD ve CAT) analiz edildi. Daha sonra dokuların histopatolojik incelemesi gerçekleştirildi. Çalışma, inflamatuar biyobelirteçler olan Tnf-α, Il-6 ve Il-1β genlerinin ifade stabilitesinin q-RT PCR yöntemi kullanılarak belirlenmesi ile tamamlandı. Bulgular: Bu çalışmada yapılan testler sonucunda, E-CTK'nın iyi bir antioksidan madde olduğu ve serbest radikalleri indirgeyici özelliklere sahip olduğu belirlenmiştir. Triton WR-1339 (2.5 mL/kg, i.p.) ile indüklenen hiperlipidemi, 4 gün boyunca (150 mg/kg ve 300 mg/kg, o.d.) verilen E-CTK ile düzenlenmiştir. Yapılan uygulama ile TK ve TG seviyelerindeistatistiksel olarak önemli düzeyde bir düşüş görülürken, HDL-K seviyelerinde ise önemli bir artış sağlanmıştır. Triton WR-1339 ile uyarılan lipid peroksidasyonunda E-CTK uygulması ile karaciğer, böbrek ve kalp dokularında MDA ve SOD değerleri oksidatif stresi azaltma özelliği gösterirken CAT ise böbrek dokusunda bu özelliği sağlamıştır. Karaciğer, böbrek ve kalp dokularında hiperlipideminin neden olduğu bozulmalara karşı E-CTK'nın histopatolojik olarak koruyucu etkiye sahip olduğu belirlendi. Son olarak pro-inflamatuar sitokinlerden olan Tnf-α, IL-6 ve IL-1β genlerinin ekspresyon düzeyleri üzerinde E-CTK'nın önemli bir inhibisyon ajanı olduğu tespit edildi. Böylece E-CTK'nın anti-inflamatuar etkisi açıkça ortaya konuldu. Sonuç: Triton WR-1339 ile indüklenen hiperlipidemi oksidan-antioksidan dengesini bozarak çalışmada kullanılan organlarda fonksiyon bozukluğuna neden olmuştur. Çalışılan parametreler değerlendirildiğinde E-CTK'nın hiperlipidemiyi düzeltme özelliği sayesinde karaciğer, böbrek ve kalp dokusu üzerinde koruyucu etkileri olduğu belirlenmiştir.