Zeytin posasının (pirina) süt sığırı toplam rasyon karışımlarında (TRK) kaba yem kaynağı olarak kullanılabilirliğinin in vitro gaz üretim yöntemiyle belirlenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Zootekni Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ALI NABEEL ABDULQADER ABDULQADER

Danışman: Muhlis MACİT

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Mevcut çalışma, süt sığırı toplam rasyon karışımlarında (TRK) yer alan kuru çayır otu (KÇO) yerine farklı oranlarda zeytin posası (pirina) ilavesinin in vitro gaz üretimi, metan üretimi ve performans değerleri ile in vitro sindirim ve bazı önemli rumen parametreleri üzerine etkisinin belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Yöntem: Araştırmada, Muğla ili Milas İlçesi'nde zeytinyağı üretimi yapan bir fabrikadan temin edilen pirina, KÇO yerine %0, 25, 50, 75 ve 100 oranlarında ilave edilerek süt sığırı TRK grupları (P0, P25, P50, P75 ve P100) oluşturulmuştur. Deneme gruplarını oluşturan TRK'lar ile KÇO ve pirinanın kimyasal kompozisyonları 3 tekerrürlü olarak Weende analiz yönetime göre belirlenmiştir. Pirinanın sağmal inek rasyonlarında KÇO yerine kullanılabilirliği Hohenheim in vitro gaz üretim tekniği ile belirlenmiştir. Deneme gruplarında kuru madde (KM), ham protein (HP), ham yağ (HY), ham kül (HK), ADF, NDF, ADL oranları, in vitro gaz ve metan üretim miktarları ile sindirilebilirlik özellikleri ve bazı önemli rumen parametreleri tespit edilmiştir. Deneme sonuçlarının değerlendirilmesinde SPSS paket programı kullanılarak varyans analizi yapılmıştır. Gruplar arasındaki farklılıkların belirlenmesinde ise Duncan Çoklu Karşılaştırma Testi uygulanmıştır. Bulgular: KÇO yerine %0, 25, 50, 75 ve 100 oranında pirina katılarak oluşturulan sağmal inek TRK grupları (P0, P25, P50, P75 ve P100) arasında 24 saatlik in vitro gaz üretimi ile metabolik enerji (ME), net enerji laktasyon (NEL) ve organik madde sindirilebilirliği (OMS) gibi tahminlenen performans parametreleri bakımından meydana gelen farklılıklar önemli bulunmuştur (p<0,001). En yüksek gaz üretimi P25 (112,59 ml), en düşük gaz üretimi ise P100 (95,82 ml) grubunda tespit edilmiştir. Gruplar içerisinde en yüksek ME, NEL ve OMS değerlerine P25 grubu sahip olmuştur (P<0.01). In vitro sindirim parametrelerinden gerçek sindirilebilir kuru madde (IVGSKM) ve gerçek sindirim derecesi (IVGSD) bakımından gruplar arasındaki farklılıklar önemli bulunmuştur (P<0.05). Kontrol grubuyla benzer olan P25 grubu en yüksek IVGSKM ve IVGSD değerlerine sahip olmuştur. Taksimat faktörü (TF), mikrobiyal protein üretimi (MPÜ) ve mikrobiyal protein sentezlenme etkinliğine (MPSE) ait ortalama değerler bakımından gruplar arasında meydana gelen farklılıklar önemsiz olmuştur. Toplam uçucu yağ asidi (TUYA) ve amonyak azotu (NH3-N) değerleri bakımından gruplar arası farklılıklar önemsiz olurken pH değerleri bakımından meydana gelen farklılıklar önemli bulunmuştur (P<0.05). Sonuç: Çekirdeği kısmen ayıklanmış zeytin posasının (pirina), sağmal inek TRK'larında alternatif bir kaba yem kaynağı olarak KÇO yerine %25 oranında kullanılabileceği kanaatine varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Zeytin posası (pirina), kuru çayır otu, in vitro gaz üretimi, metan, yem değeri, TRK