Ailevi Akdeniz Ateşi (AAA) hastalarında helicobacter pylori eradikasyonu sonrası enflamatuvar ve klinik yanıtın değerlendirilmesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MURAT ALTUNOK

Danışman: Fatih Albayrak

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Ailevi Akdeniz Ateşi (AAA) hastalarında Helicobacter Pylori (Hp) eradikasyonu sonrası, atak dışı dönemde enflamatuvar ve klinik yanıtın değerlendirilmesi ve ataksız dönemde de devam eden enflamasyonda değişiklik olup olmadığının ve klinik cevabın değerlendirilmesi. Gereç ve Yöntem: Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı polikliniklerine 2018-2019 arasında başvuran ve araştırmaya katılmayı kabul eden, son 2 yıl içerisinde Hp eradikasyonu yapılmamış, Tel-Hashomer kriterlerine göre tanısı doğrulanan ve dispeptik şikayetleri olan AAA tanısı almış atak dışı dönemde değerlendirilen 64 hasta ve bu gruba yaş ortalaması benzer, ek hastalığı ve herhangi bir enfeksiyon odağı olmayan, sadece dispepsi nedeniyle Hp eradikasyonu verilen 31 gönüllü Hp pozitif kontrol hastası ve yine hasta gruba ile benzer dağılım gösteren, ek hastalığı olmayan, sağlıklı ve araştırmayı kabul eden, Hp enfeksiyonu olmayan ve tarama amacıyla hastane başvurusu olan 33 sağlıklı gönüllü olarak toplam 2 ayrı grupta 64 kişi kontrol grubu çalışmaya alındı. Hp pozitif saptanan hastalara Hp eradikasyon tedavisi verildi. Eradikasyon öncesi gruplar arası ve eradikayon sonrası öncesi değerleri ile klinik (aile hikayesi, atak geçirme sıklığı ve şiddeti, ataklar esnasında ateş, eklem ağrısı, göğüs ağrısı, karın ağrısı, ciltte döküntü varlığı, beden kitle indeksi, tanı yaşı, ek hastalık öyküsü, kullanılan ilaçlar, diyalize girip girmediği, giriyor ise süresi, sigara kulanım öyküsü, kolşisin tedavisinin düzenli kullanıp kullanılmadığı ve dozu) ve laboratuvar (beyaz küre, trombosit sayısı, ortalama trombosit volümü, albumin, fibrinojen, ferritin, transferin, eritrosit sedimentasyon hızı (ESH), C-reaktif protein (CRP), high sensitif C-reaktif protein (HsCRP), haptoglobulin, kreatinin, kan üre azotu (BUN), proteinüri tespiti için spot olarak alınmış olan idrar örneğinde total protein/kreatinin, İnterlökin-6 (IL-6), İnterlökin-8 (IL-8), tümör nekrozis faktör-alpha (TNF-α) ve serum amiloid A (SAA)) değerleri karşılaştırıldı. Bulgular: M694V homozigot gen mutasyonu olanlarda ortalama HsCRP değeri, M694V heterozigot + M680I heterozigot birleşik, M680I heterozigot, M694V heterozigot ve E148Q heterozigot mutasyonları olanlara göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek saptandı (p=0,050). AAA tanılı Hp pozitif grupta Hp eradikasyonu sonrası atak geçiren hasta sayısı % 60 azaldı ve bu azalma istatistiksel olarak anlamlı saptandı (p=0,037). AAA tanılı Hp pozitif grupta Hp eradikasyonu sonrası atak geçirme sıklığı istatistiksel olarak anlamlı derecede azaldı (p=0,028). AAA tanılı grupta CRP değeri, her iki kontrol grubundan da istatistiksel olarak daha yüksek saptandı (p=0,013). AAA tanılı grupta HsCRP değeri, her iki kontrol grubundan da istatistiksel olarak daha yüksek saptandı (p=0,028). AAA tanılı Hp pozitif grupta Hp eradikasyonu sonrası, eradikasyon öncesine göre CRP (p=0,013) değerinde, HsCRP (p=0,027) değerinde, trombosit sayısında (p=0,022) ve albumin değerinde istatistiksel olarak anlamlı düşüş saptandı (p=0,030). Sonuç: AAA hastalarında Hp eradikasyonu ile klinik olarak atak geçiren hasta sayısı ile atak geçirme sıklığında ve laboratuvar olarak trombosit sayısı, HsCRP ve CRP değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı azalma tespit ettik. Enflamasyonun atak dışı dönemde de devam ettiği kanıtlanmış olan AAA hastalarında, kronik enflamasyonun neden olduğu sekonder komplikasyonların gelişmesinin azaltılabilmesi için, bu enflamasyona katkıda bulunabileceği düşünülen Hp infeksiyonu varlığının araştırılması ve pozitif tespit edilen hastalara Hp eradikasyon tedavisi verilmesi önerilebilir. Anahtar Kelimeler: Ailevi Akdeniz Ateşi, Helicobacter Pylori Eradikasyonu, High Sensitif C Reaktif Protein, C Reaktif Protein, Mediterranean Fever Gen Mutasyonu, Interlökin-6, Interlökin -8, Tümör Nekrozis Faktör Alpha, Serum Amiloid A