Defneyaprağı (Lauris nobilis) esansiyel yağının nanoemülsiyon formunun sitophilus granarius'a karşı insektisit etkisinin araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarımsal Biyoteknoloji Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CİHAN SİRKE
Danışman: Semra Çiçek
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Defneyaprağının en aktif kullanılan ürünlerinden biri esansiyel yağıdır. Esansiyel yağların aktif madde bileşiminin böceklere karşı biyolojik mücadelede etkili sonuçlar vermesine rağmen, etken maddelerin uçucu olması, çevre koşullarına karşı oldukça hassas olması ve düşük stabilite özellikleri nedeniyle insektisit amaçlı saha kullanımları ve ticarileşmeleri sınırlanmaktadır. Bu nedenle yeni yaklaşımlara ihtiyaç duyulmaktadır. Bu kapsamda bu çalışmanın amacını defneyaprağı esansiyel yağının nanoemülsiyon formunun oluşturulması, karakterize edilmesi ve Sitophilus granarius'a karşı insektisit etkinliğinin araştırılması oluşturmuştur. Yöntem: Defneyaprağı esansiyel yağının kimyasal kompozisyonu gaz kromotografisi-kütle spektroskopisi (GC-MS) ile tespit edilmiştir. Defneyaprağı yağının nanoemülsiyon formunun karakterizasyonu için TEM kullanılarak yüzey morfolojisi belirlenmiştir. Defneyaprağı esansiyel yağının nanoemülsiyon formunun damla boyutunu, parçacık boyutu dağılımı ve zeta potansiyeli (ζ-potansiyeli) analiz edilmiştir. Ayrıca moleküler karakterizasyon Fourier Dönüşümlü Kızılötesi Spektroskopi kullanılarak analiz edilmiştir. S. granarius'a ait ergin bireyler üzerinde defneyaprağı esansiyel yağı ve nanoemülsiyon formu uygulanarak zamana bağımlı ölü birey sayıları kayıt altına alınmıştır ve istatistik analizler yapılmıştır. Bulgular: Defneyaprağı esansiyel yağının kimyasal karakterizasyonu için yapılan GC-MS analizine göre 40 bileşik tanımlanmıştır. TEM görüntülerine ve zeta ölçümleri dikkate alındığında nanoemülsiyonun boyutlarının sırasıyla ~100 nm ve 93,38-94,83 nm arasında olduğu tespit edilmiştir. Defneyaprağı esansiyel yağının nanoemülsiyonunun ortalama zeta potansiyeli ve ortalama polidispersite indeksi sırasıyla -10,7±0,265 mV ve 0,283± 0,002 olarak belirlenmiştir. 500 ppm ve 1000 ppm konsantrasyonlarında uygulanan defneyaprağı esansiyel yağı nanoemülsiyon formları 7 günlük maruziyet sonucunda S. granarius'ta sırasıyla %43,33 ve %90 ölüm oranlarına yol açmıştır. Sonuç: Bu çalışmada defneyaprağı esansiyel yağının nanoemulsiyon formu başarılı bir şekilde oluşturulmuş ve karakterize edilmiştir. Daha sonra nanoemülsiyonun önemli buğday zararlısı olan S. granarius'a karşı etkisi belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlarda defneyaprağı esansiyel yağının nanoemülsiyon formunun (esansiyel yağ içeriği dikkate alındığında) oldukça yüksek ölüm oranları gösterdiği tespit edilmiştir. Yapılan bu tez çalışmasının yüksek oranda kimyasal insektisit kullanımının azalmasında önemli bir rol oynayacağı düşünülmektedir.