Toplam elektrik üretimi ve ekonomik büyüme ilişkisi: Türkiye örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2012
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Ömer YALÇINKAYA
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Ömer Selçuk EMSEN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Elektrik tüketiminin birçok ülkede ekonomik faaliyetlerle doğrudan ilişkili olduğu bilinir. Elektrik talebindeki artışın nedenleri genellikle daha yüksek yaşam standartları ve sanayileşmedir. Gelişmekte olan diğer ülkelerdeki gibi Türkiye'de de enerji ve elektrik enerjisi talebi, sosyal ve ekonomik gelişmeler ile ülke nüfusundaki artıştan dolayı çok hızlı bir şekilde artmaktadır. Artan elektrik talebini karşılamak ve elektriğin arz yetersizliğini gidermek için Türkiye'de yatırımların büyük ölçekte elektrik üretim sektörüne yapılması önem arz etmektedir.Bu çalışma 1980-2010 dönemi için Zaman Serisi tekniğini ve buna bağlı olarak Koentegrasyon, VECM (Vektor Hata Düzeltme Modeli) ve Granger Nedensellik tekniklerini kullanarak Türkiye'de elektrik üretimi ve ekonomik büyüme arasında sistematik bir ilişki olup olmadığını araştırmayı amaçlar. Bu nedenle ilk aşamada elektrik üretimi ve GDP arasındaki Koentegrasyon derecesi incelenerek değişkenlerin birinci dereceden eşbütünleşik olduğu belirlenmiştir. İkinci aşamada elektrik üretimi ve GDP arasındaki uzun dönemli ilişki araştırılmıştır. Üçüncü aşamada uzun dönemli ilişki tahmin edilmiş ve Vektör Hata Düzeltme Modeli kullanılarak nedensellik sınaması yapılmıştır.Elde edilen bulgularda toplam elektrik üretimi ile GDP arasında uzun dönemde tek yönlü bir nedensellik ilişkisi bulunmuştur. Diğer bir ifadeyle herhangi bir geri bildirim etkisi olmaksızın ekonomik büyümeden toplam elektrik üretimine doğru işleyen tek yönlü bir nedensellik olduğu tespit edilmiştir. Dolayısıyla Türkiye'de ekonomik büyümenin daha fazla elektrik üretimini teşvik edeceği ileri sürülebilir. Politika çıkarımı olarak, ekonomik büyümenin kendi iç dinamikleriyle ihtiyaç duyduğu elektrik enerjisini uyardığı, ancak yine de dışa bağımlılığı ve enerji şoklarını azaltmayı amaçlayan enerji politikaların izlenmesinin önem arz ettiği söylenebilir.Anahtar Kelimeler: Ekonomik Büyüme, Toplam Elektrik üretimi, VECM (Vektör Hata Düzeltme Modeli).???