TANZİMAT'TAN GÜNÜMÜZE ÇAĞDAŞ TÜRK PLASTİK SANATLARINDA MİTOLOJİYE AİT UNSURLAR ÜZERİNE BİR İNCELEME

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Sanat Kuramı ve Eleştiri Anasanat Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: PINAR URTEKİN ALPSOY

Danışman: Gülten Gültepe

Özet:

İnsanoğlu, plastik sanatların biçimsel oluşumlarında, çağlar boyunca mitolojiden yararlanmış, dolayısıyla anlatım ve hayal gücünün dışavurumunda sanatsal içeriklere ilham kaynağı olmuştur. İslamiyet öncesi Gök Tanrı inancının hâkim olduğu bir inanç sistemiyle hareket eden Türkler, inancın sanatsal ürünlere aktarılması aşamasında, bu geleneği İslami dönemde de devam ettirebilmişlerdir. Türklerde din-inanç dünyasından gelen değerler ile kültürel birikim, zengin aynı zamanda çeşitli plastik formların tasarımında kaynaklık niteliği taşımıştır. Toplumların yaşamlarında gelenek, adet, din- inanç ve düşünce dünyasında önemli bir yer tutan mitoloji, yaşamın yanı sıra sanat eserlerinde de beslenilen kültürel malzemelerini desteklemiştir. Türklerin binlerce yıllık geçmişinde önemli yer tutan mitler, İslamiyet öncesi ve İslami dönem ile birlikte Türk Mitolojisine ait simge ve semboller, çağdaş plastik sanatlar zemininde güncellenerek varlığını korumuştur. 1882'de Sanayi-i Nefise Mektebi'nin kurulması ile Batı tarzı sanat anlayışının şekillenmeye başladığı Osmanlı Devleti'nin son dönemi ve Cumhuriyet dönemi ile birlikte günümüze yansıyan mitolojik unsurlar, yerel ve evrensel formların bir sentezi olarak Çağdaş Türk Plastik Sanatlarında sanatçıların çalışmalarında kendine yer bulmuştur. Anahtar Kelimeler: Mitoloji, Plastik Sanatlar, Resim, Sanatçılar