Bazı ağır metallerin subletal dozlarının gökkuşağı alabalıklarında (Oncorhynchus mykiss, Walbaum 1792) katalaz, süperoksit dismutaz, gulutatyon peroksidaz enzim aktiviteleri ve mrna ekspresyonları üzerine etkileri

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Su Ürünleri Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2011

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: KÜBRA ATABEYOĞLU

Danışman: Orhan Erdoğan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, aynı koşullarda yetişmiş olan Gökkuşağı alabalıklarına (Oncorhynchus mykiss) 0,16 mg/lt ve 0,32 mg/lt bakır klorür, 0,94 mg/lt ve 1,89 mg/lt çinko klorür, 3,25 mg/lt ve 6,5 mg/lt nikel klorür, 2,25 µg/lt ve 4,5 µg/lt kadmiyum klorür uygulanmıştır. Ağır metal uygulamasının balıkların karaciğer, böbrek ve kas dokularında enzim aktiviteleri ve yalnız kas dokusunda ise gen ekspresyonları üzerindeki etkileri incelenmiştir.Gökkuşağı alabalıklarında CAT % aktivitesi için bakır ağır metal uygulaması sonrası alınan karaciğer dokusu hariç diğer karaciğer dokularının CAT aktivitelerinde istatistiksel düzeyde farklılık tespit edilmiştir. CAT enzim aktiviteleri bakır ve çinko uygulaması sonrası alınan böbrek dokusuna ait istatistiksel analizde farklı bulunamamıştır. Çinko ağır metali uygulaması sonrası alınan kas dokusu hariç diğer kas dokularının CAT aktiviteleri önemsiz bulunmuştur. Cu, Zn, Ni ve Cd uygulaması sonrası Gökkuşağı alabalıkların karaciğer ve kas dokularının SOD aktivitelerinde istatistiksel düzeyde farklılık tespit edilememiştir. Bakır ve çinkoya maruz kalmış alabalıkların SOD aktiviteleri böbrek dokularında önemli bulunmuştur. GSH-Px % aktivitesi Cu, Zn, Ni ve Cd'a maruz kalmış alabalıkların karaciğer dokularında istatistiksel düzeyde farklı, kas dokularında ise farksız bulunmuştur. Nikel ağır metaline maruz kalmış alabalıkların böbrek dokularında GSH-Px aktivitesi önemli bulunmuştur.Ayrıca kadmiyum ağır metaline maruz kalan alabalıkların kas dokularının gen ekspresyonları arasında önemli bir farklılık saptanamamıştır. Diğer üç ağır metalin uygulanması sonucu balıklardan alınan kas dokularında ise gen ekspresyonları açısından bazı önemli farklı sonuçlar elde edilmiştir.Cu, Zn, Ni ve Cd uygulaması sonrası enzim aktivitesi ve gen ekspresyonunun ortak dokusu olan kas dokusu için CAT ve SOD genlerinin ekspresyonları ile CAT ve SOD enzim aktiviteleri istatistiksel olarak benzer sonuçlar gösterirken, GSH-Px gen ekspresyonu ile GSH-Px enzim aktivitesi sonuçları farklılık göstermiştir.