Erzurum il merkezinde çalışan hekimlerde yaşam kalitesi, algılanan stres düzeyi ve etkileyen faktörlerin incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ERCAN ÖZYILDIRIM
Danışman: Zahide KOŞAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:DSÖ sağlığı, hastalık ve sakatlığın olmaması değil, fiziksel, ruhsal ve sosyal iyilik hali olarak tanımlamaktadır. Bireylerin sağlık durumlarının değerlendirilmesinde klinik ve biyokimyasal parametrelerin yetersiz olması, sağlığın tanımına uygun olarak ruhsal, sosyal ve çevresel faktörlerin de değerlendirilmesini gerektirmiş böylece yaşam kalitesi kavramı ortaya çıkmıştır. Yaşam kalitesi kişinin yaşamından memnuniyetini ifade eden bir kavram iken, stres iç ve dış uyaranlara yanıtı şeklinde tanımlanmaktadır. Hekimler yoğun mesai yapmaları, gece çalışmak zorunda kalmaları ve mesleğin doğasından kaynaklanan zorluklar nedeniyle yoğun bir strese maruz kalmakta, bu durum yaşam kalitelerini olumsuz etkilemektedir. Bu çalışmada amacımız Erzurum İl Merkezi'nde çalışan hekimlerin yaşam kalitesi ile algılanan stres düzeylerini saptamak, etkileyen faktörleri belirlemek ve buna yönelik öneriler geliştirmektir. Çalışmamız Erzurum İl Merkezi'ndeki tüm kamu ve özel sağlık kuruluşlarında çalışan hekimlerde, 01/01/2013 - 01/06/2015 tarihlerinde yapılan tanımlayıcı kesitsel nitelikte bir araştırmadır. Örnek sayısı Açıkgöz'ün çevresel alan puanı (12.5±1.8) temel alınarak, evrenin bilindiği durumda (1196), %99 güven aralığında, %5 hata payı ile 598 olarak belirlenmiş ve 577'sine ulaşılmıştır (%96). Hekimler basit rastgele örnekleme yöntemi ile seçilmiş olup anket yüz yüze görüşme tekniği ile uygulanmıştır. Anket formu sosyo demografik özelliklere ait sorular, WHOQOL_Bref Ölçeği ile Algılanan Stres Ölçeği'nden oluşmaktadır. Verilerin analizinde Student T Testi, Varyans Analizi (Tek Yönlü ANOVA), Pearson Korelasyon Analizi, Lojistik Regresyon Analizi yapılmıştır. Hekimlerin bedensel, ruhsal, sosyal ve çevresel alan puanları sırasıyla 14.2±2.5, 14.3±2.4, 13.9±2.6, 14.0±2.2 olup, algılanan stres puanı 26.7±7.3'tür. Kadın hekimlerin, bekarların, araştırma görevlilerinin, 8000 TL ve altında gelire sahip hekimlerin, ailesine yeterli vakit ayıramayanların, kronik hastalığı olanların, kronik hastalıklı yakını bulunan hekimlerin yaşam kalitesi puanları düşük, stres puanları yüksektir. Araştırma görevlisi, uzman ya da öğretim görevlisi olmak, kronik hastalığın varlığı sosyal alan ve stres düzeyini, meslek seçimi hususunda doğru tercih yaptığını düşünmeme yaşam kalitesinin tüm alanları ile stres düzeyini, aileye yeterli vakit ayıramamak bedensel, çevresel alan ve stres düzeyini, aile içi ilişkinin kötü olması ruhsal ve sosyal alan düzeyini düşüren faktörler olarak bulunmuştur. Bunların dışında kadın olmak, spor yapmamak, tedavi alan yakının bulunması ruhsal alan, eşin hekim olmaması, uzman hekim olmak, 8000 TL ve altında gelire sahip olmak çevresel alan düzeyini düşüren faktörler olarak bulunmuştur. Araştırma görevlileri, cerrah ve kadın hekimler başta olmak üzere hekimlerin iş koşullarının iyileştirilmesi, hekimlerin motivasyonunu artırıcı düzenlemelerin yapılması, kronik hastalıklı yakını bulunan hekimlerin hastalarına bakım merkezlerinin kurulması ve yaygınlaştırılmasının yaşam kalitesi ve algılanan stres düzeyine olumlu yansıyacağı düşünülmektedir.