Ortognatik cerrahi hastalarının sosyal görünüş kaygı düzeyleri,belirsizliğe tahammülsüzlük, hasta tükenmişliği, psikolojik uyumları ve yaşam kalitelerinin kesitsel olarak karşılaştırılması
Tezin Türü: Diş Hekimliğinde Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi, Klinik Bilimler, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÇAĞLA İMANCI
Danışman: Nurhan Bayındır Durna
Özet:Amaç: Ortognatik cerrahi tedavi sürecinin farklı aşamalarında olan hastaların sosyal görünüş kaygıları, belirsizliğe tahammülsüzlük düzeyleri, tükenmişlik durumları, psikolojik uyumları ve yaşam kalitelerinin çeşitli değişkenlere göre değerlendirilmesi ve bu parametreler arasındaki doğrudan ve dolaylı ilişkilerin belirlenmesi. Materyal ve Metot: Çalışma materyalini dentofasiyal deformitelerinin değerlendirilmesi ve tedavisi için başvuran 74 hasta (Grup 1), ortognatik cerrahi öncesi ortodontik tedavi aşamasında olan 143 hasta (Grup 2) ve ortognatik cerrahi tedavi görmüş 71 hasta (Grup 3) olmak üzere toplam 288 hastaya uygulanan anketlerden elde edilen birincil veriler oluşturmaktadır. Tüm gruplara Sosyal Görünüş Kaygısı Ölçeği, Belirsizliğe Tahammülsüzlük Ölçeği, Depresyon, Anksiyete ve Stres Ölçeği ve Ortognatik Yaşam Kalitesi Anketi uygulanırken, Hasta Tükenmişliği Ölçeği Grup 2 ve Grup 3'e uygulanmıştır. İstatistiksel değerlendirmede elde edilen verileri analiz etmek için bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü ANOVA, çoklu karşılaştırma testlerinden Tukey testi ve kurgulanan modellerin test edilmesinde yapısal eşitlik modellemesi (YEM) analizleri gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Ortognatik cerrahi ile hastaların yaşam kalitesi anlamlı bir şekilde artarken sosyal görünüş kaygıları ve belirsizliğe tahammülsüzlükleri anlamlı olarak azalmıştır. Psikolojik uyumdaki değişim ise istatistiksel olarak önemsiz bulunmuştur. Uzun süreli tedavi gören hastalarda anksiyete düzeylerinin yükseldiği ve hasta tükenmişliğinin gözlemlendiği belirlenmiştir. YEM analizi sonuçları Grup 1'de belirsizliğe tahammülsüzlük ve psikolojik uyum ile ortognatik yaşam kalitesi arasında sosyal görünüş kaygısının aracı role sahip olduğunu ortaya koymuştur. Grup 2 ve Grup 3'te ise belirsizliğe tahammülsüzlüğün psikolojik uyum ve sosyal görünüş kaygısı üzerinden hasta tükenmişliğini pozitif yönlü olarak etkilediği belirlenmiştir. Bununla birlikte tedavi sürecindeki Grup 2'de ulaşılan yordama katsayıları ve etki büyüklükleri Grup 3'te yer alan hastalara göre anlamlı düzeyde daha yüksektir. Sonuç: Bulgularımız ortognatik cerrahinin fiziksel görünüm üzerinde olumlu etkilerinin olduğunu, bu etkilerin sosyal görünüş kaygısının azalması ve yaşam kalitesindeki artışla ilişkilendirilebileceğini göstermektedir. Cerrahi öncesi süreçte detaylı bilgilendirme ve rehberlik ile belirsizliklerin azaltılmasının psikososyal uyumu ve yaşam kalitesini olumlu yönde etkileyebileceği unutulmamalıdır. Anahtar Kelimeler: Ortognatik cerrahi, sosyal görünüş kaygısı, belirsizliğe tahammülsüzlük, hasta tükenmişliği, psikolojik uyum, yaşam kalitesi