Türkiye'de Hanehalkı Tüketim Harcamalarının Arabuluculuk Analizi İle Araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Ekonometri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Tarık Uçar
Danışman: Erkan Oktay
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Arabuluculuk analizi, bağımsız değişkenin bağımlı bir değişkeni etkilemesi durumunda bir aracı değişkenin sürecin belirgin bir öğesi olduğunu varsayar. Araştırmacı arabulucu aracılığıyla bağımsız değişkenin bağımlı değişken üzerindeki dolaylı veya direk etkisini araştırır. X'in Y'yi etkilemesi durumunda bu etkiyi arabulucu değişken yardımıyla açıklamaya çalışır. Bu tez çalışmasında; arabuluculuk analizin varsayımları, arabuluculuk analizinin uygulaması ve lineer regresyon analizine göre üstünlükleri araştırılmıştır. Hanehalkı bütçe anketi verileri ayrıştırılarak hane veri seti, fert veri seti ve tüketim harcaması veri seti oluşturulmuştur. Elde edilen 11521 hanehalkı verisine hem arabuluculuk analizi ve hem de lineer regresyon analizi uygulanmıştır. Araştırma kapsamında arabuluculuk analizi ve lineer regresyon analizinin yanı sıra, bazı temel istatistik göstergeler ve lineer korelasyon katsayıları hesaplanmıştır. Verileri analiz etmede IBM SPSS 26 programı kullanılmıştır. Bununla birlikte arabuluculuk testleri için Hayes'in Process eklentisinden yararlanılmıştır. Hanehalkı verilerine uygulanan arabuluculuk analizi vasıtasıyla hanehalkı gelirinin hanehalkı internet alışveriş sıklığıyla anlamlı bir şekilde ilişkili olduğu tespit edildiği gibi, hanehalkı gelirinin hanehalkı yaşıyla da anlamlı bir şekilde ilişkili olduğu belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Arabuluculuk Analizi, Lineer Regresyon Analizi, Hanehalkı Geliri, Hanehalkı Tüketim Harcamaları, İnternet Alışveriş Sıklığı.