Kronik Hastalığı Olan Yaşlılarda Kaderciliğin Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları ve Hastalığa Uyuma Etkisi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Halk Sağlığı Hemşireliği Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Şeyda Kızıloğlu

Danışman: Cantürk Çapık

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Kronik hastalığı bulunan yaşlı bireylerde kaderciliğin sağlıklı yaşam biçimi davranışlarına ve hastalığa uyuma etkisini incelemektir. Materyal ve Metot: Tanımlayıcı türde yürütülen bu araştırma, Kasım 2021-Temmuz 2022 tarihleri arasında Erzurum Ceylanoğlu ASM'de gerçekleştirilmiştir. Araştırmada evreni bilinmeyen örneklem yöntemi kullanılmıştır. Çalışmaya veri kaybı yaşamamak için 65 yaş ve üzeri 405 kişi alınmıştır. Veri toplama araçları olarak; Hasta Tanıtım Formu, Din Sağlığı Kaderciliği Ölçeği, Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği-II ve Kronik Hastalığa Uyum Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 22.0 programı kullanılarak tanımlayıcı istatistikler, parametrik, nonparametrik testler ve ileri analizler yapılmıştır. Bulgular: Bu araştırma sonucunda eğitim düzeyi ve sağlık algısı; Kadercilik Ölçeği puanı, Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği-II ve Kronik Hastalıklara Uyum Ölçeği toplam puanları için istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0.05). Gelir durumu, kronik hastalık süresi ve sosyal güvenceye göre; Kronik Hastalıklara Uyum Ölçeği ve Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği-II toplam puanı anlamlı olarak değişmektedir (p<0.05). Kadercilik puanı ile Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği-II toplam puan ortalaması arasında pozitif yönlü, düşük düzeyli ve anlamlı ilişki saptanmıştır (p<0.05). Sonuçlar: Eğitim düzeyi ve sağlık algısı Kadercilik Ölçeği, Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği-II ve Kronik Hastalıklara Uyum Ölçeğini etkileyen ortak değişkenlerdi. Ayrıca çocuk sayısı, sosyal güvence durumu, gelir durumu ve kronik hastalık süresi Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları için; sosyal güvence durumu, gelir durumu ve kronik hastalık süresi Kronik Hastalığa Uyum için anlamlı olan diğer değişkenlerdir. Anahtar Kelimeler: Davranış, kadercilik, kronik hastalık, sağlıklı yaşam biçimi, yaşlılık