Farklı Gübre Kaynakları ve Ekim Sıklığının Organik Buğdayda Bitki Gelişmesi, Verim ve Kalite Üzerine Etkileri

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2009

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Sancar BULUT

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Ali ÖZTÜRK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Organik tarımda en önemli iki problem, başta azot olmak üzere bitki besin elementleri noksanlığı ve yabancı ot rekabetidir. Bu araştırma, Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarımsal Araştırma ve Yayım Merkezi Müdürlüğüne ait 4 numaralı deneme alanında 2006-07 ve 2007-08 ürün yıllarında ve sulamasız koşullarda yürütülmüştür. Şans Blokları deneme planında faktöriyel düzenlemeye göre 4 tekrarlamalı olarak yürütülen araştırma, 2 buğday çeşidi (Kırik, Doğu-88), yabancı ot kontrolüne yönelik 3 ekim sıklığı uygulaması [475 tohum/m2, 475 tohum/m2+elle yolma (EY), 625 tohum/m2] ve 7 gübre kaynağı [Kontrol, standart inorganik (NP), Bio organik, Bio SR organik, Leonardit, organik gübre ve sığır gübresi] yer almıştır. İncelenen karakterler yönünden Doğu-88 ve Kırik çeşidi arasındaki farklar önemli olmuştur. Doğu-88 çeşidi verim ve verim öğeleri, Kırik çeşidi ise kalite karakterleri yönünden üstün bulunmuştur. Ekim sıklığı incelenen karakterleri önemli derecede etkilemiştir. En yüksek yaprak alanı süresi, başaktaki tane sayısı, tane verimi, Zeleny sedimantasyon değeri ve yaş öz miktarı 475 tohum/m2+EY uygulamasından, en yüksek ham protein oranı 475 tohum/m2 sıklığından, en yüksek yaprak alanı indeksi ve m2'deki başak sayısı ise 625 tohum/m2 sıklığından elde edilmiştir. Gübre kaynaklarının incelenen karakterler üzerindeki etkisi önemli olmuş, en yüksek verim ve kalite değerleri NP gübre kaynağından elde edilmiştir. Organik gübre kaynakları incelenen karakterleri Kontrole göre artırmış, en yüksek verim ve kalite değerlerini sığır gübresi sağlamıştır. Sonuçlar, Erzurum kuru tarım koşullarında organik buğday yetiştiriciliğinde, yüksek ve istikrarlı tane verimi nedeniyle Doğu-88 çeşidinin; yüksek verim ve kalite değerleri nedeniyle organik gübre olarak sığır gübresinin tercih edilmesi gerektiğini göstermiştir. Dar alanlarda ve iş gücünün ucuz olduğu yerlerde yabancı otların elle yolunması, geniş alanlarda ve iş gücünün pahalı olduğu durumlarda ise ekim sıklığının geleneksel üretime göre %30 artırılması daha uygun olabilir.