1-Aril-3-Fenetilamino-1-Propanon Hidroklorür Ve 4-Aril-3-Aroil-1-Fenetil-4-Piperidinol Kimyasal Yapısına Sahip Bileşiklerin Sentezi Ve Antifungal Etkilerinin Araştırılması.

Canan Özelgül

1-Aril-3-Fenetilamino-1-Propanon Hidroklorür Ve 4-Aril-3-Aroil-1-Fenetil-4-Piperidinol Kimyasal Yapısına Sahip Bileşiklerin Sentezi Ve Antifungal Etkilerinin Araştırılması.

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Eczacılık Anabilim Dalları Bilimsel Hazırlık Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2008

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Canan Özelgül

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Halise İnci GÜL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada aril metil ketonlardan hareketle 1-aril-3-fenetilamino-1-propanon hidroklorür yapısında mono Mannich bazları ve 4-aril-3-aroil-1-fenetil-4-piperidinol yapısında yarısiklik mono Mannich bazları, piperidinol tipi bileşikler sentezlenmiştir. Bileşiklerin kimyasal yapıları 1H NMR, 13C NMR, UV, IR ve MS ile doğrulanmış, saflık düzeyleri Elementel analizlerle belirlenmiştir.Sentezlenen 16 adet bileşiğin antifungal etkileri 7 adet bitki patojeni, 3 adet insan patojeni fungusa karşı test edilmiştir. Bileşiklerin Minimal İnhibisyon Konsantrasyonu (MİK) agar dilüsyon yöntemi ile (6.25- 200 ? g/ml) saptanmıştır. Bitki patojeni funguslar; Rhizoctonia soloni-2001, Fusarium oxysporium CE1, Sclerotinia sclerotiorum-FD3, Aspergillus spp., Alternaria alternata FS2002, Macrophamina phaseoli CE4, Botyris cinerea MFD3, insan patojeni funguslar; Microsporum canis-AÖ5, Candida albicans EA-07, Candida parapsilosis EA-08 dir. Nistatin; Rhizoctonia soloni-2001, Sclerotinia sclerotiorum-FD3, Sclerotinia sclerotiorum-FD3, Aspergillus spp., Alternaria alternata FS2002, Macrophamina phaseoli CE4, Microsporum canis-AÖ5'e karşı, Itrakanazol; Candida parapsilosis EA-08'e karşı referans antifungal bileşikler olarak kullanılmıştır.Sentezlenen bileşiklerin hiçbiri Fusarium oxysporium CE1, Botyris cinerea MFD3, Candida albicans EA-07'a karşı etkili bulunmamıştır. Mono Mannich bazları 5, 7, 9, 11, 13 bitki patojenlerine, 1, 3, 7, 9, 11, 13, 15 insan patojenlerine karşı etki gösterirken, yarısiklik mono Mannich bazlarından 8, 12, 14 bitki patojenlerine ve 2, 8, 16 insan patojenlerine karşı etkili bulunmuştur .Bu çalışmanın sonuçları fenil halkasının tiyofenle değişiminin, bileşiklerin elektronik yapısındaki değişikliklerin (asetofenon ve p-sübstitüe asetofenonlar kullanılarak) bileşiklerin antifungal etkisini yönlendirmede pek etkisi olmadığı, kimyasal yapının mono Mannich bazı olduğu bileşiklerin analoğu piperidinollere kıyasla biraz daha iyi olabileceğini düşündürmüştür (Söz konusu durumları karşılaştırmanın mümkün olabileceği bileşikler ve mikroorganizmalar üzerinde değerlendirilmiştir).Çalışılan bileşikler içinde en yoğun antifungal etki spesifik olarak Microsporum canis'e karşı gözlenmektedir. Üstelik bu mikroorganizmaya karşı referans bileşik nistatin de çalışılan konsantrasyon aralığında etkili bulunmamıştır. 1, 2, 3, 7, 8, 9, 11, 13, 15, 16 nolu bileşikler insan patojeni Microsporum canis'e karşı antifungal etkili yeni bileşikler geliştirmede model bileşikler olarak seçilebilir. Ayrıca bitki patojeni Aspergillus spp'e karşı referans bileşik nistatine eşit aktivite gösteren bileşikler 13 ve 14 zirai problemlerin çözümünde etkili olabilecek yeni bileşikler geliştirmede model bileşikler olarak göz önünde bulundurulabilir.Anahtar Kelimeler: Mannich bazları, Piperidinol, Antifungal, MİK, Sentez.