Ortaokul öğrencilerinin sosyal bilgiler dersi başarılarını yordayan çeşitli değişkenlerin belirlenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MELEHAT GEZER
Danışman: İbrahim Fevzi Şahin
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmada ortaokul öğrencilerinin sosyal bilgiler dersine yönelik tutum, öğrenme yaklaşımları, akademik risk alma, sınıf değerlendirme atmosferi, sınıf iklimi ve başarı yönelimleri ile sosyal bilgiler başarısı arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın katılımcılarını, Diyarbakır'ın merkez ilçelerinde öğrenim gören 6., 7. ve 8. sınıfa devam eden 928 ortaokul öğrencisi oluşturmuştur. Araştırmaya dâhil edilen değişkenlerin sosyal bilgiler başarısı üzerindeki etkisini test etmek için adımsal regresyon analizinden yararlanılmıştır. Araştırma bulguları, sosyal bilgiler dersine yönelik tutum, öğrenme yaklaşımları, akademik risk alma, sınıf değerlendirme atmosferi, sınıf iklimi ve başarı yönelimleri değişkenlerinin sosyal bilgiler başarısının %46'sını açıkladığını göstermiştir. Araştırma sonucunda; sosyal bilgiler dersine yönelik tutum değişkeninin bilişsel ve davranışsal alt boyutunun, derin öğrenme yaklaşımının, akademik risk almaya yaklaşmanın, öğrenme odaklı değerlendirme atmosferinin, sınıf iklimi değişkeninin ilişki, öğretmen desteği ve görev yönelimi alt boyutları ile başarı yönelimleri değişkeninin bağıl yaklaşma alt boyutunun sosyal bilgiler başarısını anlamlı düzeyde ve pozitif yönde yordadığı tespit edilmiştir. Yine yüzeysel öğrenme yaklaşımı, akademik risk almaktan kaçınma, performans odaklı değerlendirme atmosferi değişkenlerinin sosyal bilgiler başarısını anlamlı düzeyde yordadığı fakat negatif yönde yordadığı belirlenmiştir. Sosyal bilgiler dersine yönelik tutum değişkeninin duyuşsal alt boyutu, sınıf iklimi değişkeninin katılım, düzen ve organizasyon ve kuralların açıklığı alt boyutlarının, başarı yönelimleri değişkeninin içsel yaklaşma, mutlak yaklaşma, mutlak kaçınma, bağıl kaçınma ve içsel kaçınma alt boyutlarının ise anlamlı bir yordayıcı olmadığı saptanmıştır. Elde edilen sonuçlar ilgili literatür ışığında tartışılmış, uygulamaya ve ileri araştırmalara yönelik öneriler getirilmiştir. Anahtar Sözcükler: Sosyal bilgiler başarısı, Tutum, Öğrenme yaklaşımı, Akademik risk alma, Sınıf değerlendirme atmosferi, Sınıf iklimi, Başarı yönelimleri