Şizofreni hastalarının kişilik özellikleri ve işlevsel iyileşme düzeylerinin incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, PSİKİYATRİ HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SALİH ALPTEKİN

Danışman: Sibel Asi Karakaş

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Araştırmanın amacı şizofreni hastalarının kişilik özelliklerini, işlevsel iyileşme düzeylerini ve aralarındaki ilişkiyi incelemektir Materyal ve Metot: Araştırmanın evrenini Haziran 2017-Mayıs 2019 tarihleri arasında Erzurum Atatürk Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi Psikiyatri Kliniği ve Erzurum Bölge Eğitim ve Araştırma Hastanesi Psikiyatri kliniği ve Erzurum Bölge Eğitim ve Araştırma Hastanesi Toplum Ruh Sağlığı Merkezine başvuran şizofreni hastaları oluşturmuştur. Örneklemi ise bu hastalar arasından çalışmaya katılma kriterlerini karşılayan 101 şizofreni hastası oluşturmuştur. Çalışmamızda Kişisel Bilgi Formu, ŞİLÖ, EKA-GGK Formu kullanılmıştır. Araştırmanın verileri bu formlar aracılığıyla, hastaların sözlü ve yazılı onamı alınarak, yüz yüze ve bire bir görüşme şeklinde toplanmıştır. Ölçeklerin puanlarını değerlendirmek için ortalamalar, ölçekler arası ilişkiyi belirlemek için ise Pearson Korelasyon Analizi kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmaya katılan hastaların toplam ŞİLÖ puanları düşük(39.00±10.21) bulunmuştur. ŞİLÖ alt boyut puanları; günlük yaşam becerileri (13.61±3.66) ile sağlık ve tedavi (9.35±2.91) mesleki işlevsellik (3.40±1.47) ve sosyal işlevsellik (12.63±4.15) olarak bulunmuştur. Hastaların Eysenck alt boyut puan ortalamaları; nörotisizm (3.11±1.75), dışa dönüklük (2.06±1.65), psikotisizm (1.14±1.09) olarak bulunmuştur. Şizofreni tanısı alan bireylerin Eysenck ölçeğinin dışa dönüklük alt boyutu ile ŞİLÖ ölçeğinin sosyal işlevsellik, sağlık ve tedavi, günlük yaşam becerileri alt boyutları arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Bu çalışma kapsamında hastaların Eysenck ölçeğinin nörotizm alt boyutu ile ŞİLÖ ölçeğinin günlük yaşam becerileri alt boyutları arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Sonuç: Bu çalışma sonucunda, şizofreni hastalarında işlevsel iyileşme düzeyinin düşük olduğu, dışa dönük kişilik özelliğinin işlevsel iyileşme düzeyini artırdığı, nörotizm kişilik özelliğinin de işlevsel iyileşme düzeyini düşürdüğü söylenebilir. Anahtar Kelimeler: İşlevsel iyileşme, kişilik özellikleri, psikiyatri hemşiresi, şizofreni