Erzurum'da Konut Pratiğinin Dönüşüm Aracı Olarak Kapalı Siteler

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, KENTSEL TASARIM ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ASUDE ELKOCA

Danışman: Doğan Dursun

Özet:

İlk örnekleri güvenlik endişesiyle 1980'li yıllarda Amerika Birleşik Devletleri'nde ortaya çıkan kapalı siteler, küreselleşme sürecinin etkisiyle hâkimiyet alanlarını genişleterek, güvenlik endişesinin bulunmadığı, demografik açıdan orta ölçekli olan kentlere de sıçramış, 2012 yılı itibariyle orta ölçekli bir kent olan Erzurum'un siluetinde de kendilerine yer edinmeye başlamıştır. Güvenlik sorununa çözüm üretme arayışlarının izdüşümü olan kapalı sitelerin, Erzurum'da tercih edilme nedenlerinin ve sosyo-mekânsal ayrışmaya sebebiyet verip vermediğinin saptanması önemli bir araştırma konusu olarak karşımıza çıkmış, bu doğrultuda kapalı sitelerin sosyo-mekânsal ayrışmadaki rolünün Erzurum örneğinde ortaya konulması çalışmanın ana amacı olarak belirlenmiştir. Belirlenen bu amaca ulaşmak üzere nicel araştırma yöntemlerinden biri olan anket tekniğinin çalışmanın metodu olmasına karar verilmiş, örneklem sitelerden toplamda 150 konut kullanıcısının katılımıyla anket çalışması gerçekleştirilmiştir. Alan araştırması sonucunda, Erzurum'daki kapalı sitelerde eğitim düzeyi yüksek çekirdek ailelerin ikamet ettiği, sitelerin tercih edilmesinde kentin sert iklim koşullarının belirleyici olduğu, kapalı site sakinlerinin mahalleliyle aralarında sosyo-kültürel bakımdan farklılıklar olduğunu düşünmelerinden dolayı, site dışı komşuluk ilişki düzeylerinin kötü olduğu saptanmıştır. Elde edilen verilerden yola çıkılarak, kullanıcılarına güvenlikli bir alanda yaşam vaat eden kapalı sitelerin, etrafına inşa edilen fiziksel sınırların zihinsel sınırları da pekiştirerek sosyo-mekânsal ayrışmaya yol açtığı sonucuna ulaşılmıştır.