Demans ve hafif kognitif bozukluğu olan hastalarda serum vaspin düzeyinin değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: YUNUS EMRE AKTAŞ

Danışman: Fatma Şimşek

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Alzheimer tipi Demans (AD) ve Hafif Kognitif Bozukluk (MCI) tanısı olan hastalarda serum vaspin düzeyinin ölçülerek patogenez üzerine etkisinin belirlenmesi, hafıza, kognisyon ve öğrenme üzerindeki etkilerinin ortaya konması ve hastalık takibinde biyobelirteç olarak kullanılabilirliğin değerlendirilmesi hedeflenmektedir. Gereç ve Yöntemler: Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Araştırma Hastanesi Nöroloji Kliniği Demans polikliniğine başvuran 30 AD, 30 MCI hastası ve Nöroloji polikliniğine başvuran muayene ve yapılan testlerle kognisyonunun normal olduğu belirlenen 30 sağlıklı birey değerlendirilmiştir. Tüm katılımcıların ayrıntılı anamnezi alınmış, nörolojik muayeneleri yapılmıştır. Kognitif durumu belirlemek üzere Standardize Mini Mental Test (MMSE) uygulanmıştır. Diyabetes mellitus(DM), psikoz, majör depresyon ve malignite varlığı dışlanmıştır. Hastalardan ve sağlıklılardan alınan kanlar; en az 8-10 saatlik açlık sonrası venöz dolaşımdan alınmış olup hastanemiz biyokimya laboratuvarına steril koşullarda soğuk zincir kurallarına uygulanarak ulaştırılmıştır. Alınan kanlardan ELİSA yöntemi ile vaspin hormonu düzeyine bakılmıştır. Bulgular: Çalışmaya 30 AD, 30 MCI, 30 sağlıklı birey dahil edildi. Hastaların klinik ve demografik özellikleri kayıtlandı. Çalışmaya dahil edilen kişilerin tamamı 60 yaş üzerindeydi. Katılımcıların 45'i (%50) kadın, 45'i (%50) erkekti. Ortalama yaşları 70,6±5.12 yıl, MMSE puanları 27 (11-30) idi. Ortalama eğitim süreleri 6,7 yıl olan bireylere eğitim durumlarına uygun olarak MMSE uygulandı. Çalışmamız sonucunda kontrol grubunda ortalama Vaspin değeri 0,48 ng/ml, MCI hastalarında 0,53 ng/dl, AD'de ise 0,58 ng/ml olarak bulundu. Yapılan korelasyon çalışmaları neticesinde serum Vaspin düzeyi ile AD, MCI ve kontrol grubu arasında anlamlı farklılık saptanmadı. Sonuç: AD patogonezinde birçok yeni mekanizma gündeme gelmekte olup özellikle kronik inflamasyonun nörodejenarasyonu hızlandırdığı bilinmektedir. Çalışmamızda vaspinin bu kronik inflamasyon etkisinin AD ve MCI hastalarında anlamlı düzeyde farklılık oluşturup oluşturmayacağını inceledik. Çalışmamızda vaspinin tek başına kognisyon üzerine anlamlı bir etkisi olmadığı görüldü. Anahtar Kelimeler: Hafif kognitif bozukluk, Alzheimer tipi Demans, vaspin, kognisyon