Deneysel akut karaciğer yetersizliğinde beyin glutamat düzeyleri ve L-ornitin L-aspartat tedavisinin etkinliğinin in vivo voltametri yöntemi ile araştırılması

fatih ALBAYRAK

Deneysel akut karaciğer yetersizliğinde beyin glutamat düzeyleri ve L-ornitin L-aspartat tedavisinin etkinliğinin in vivo voltametri yöntemi ile araştırılması

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2011

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: fatih ALBAYRAK

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Nihat OKÇU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Akut karaciğer yetmezliği (AKY), daha önceden kronik karaciğer hastalığı olmayan bir kişide, karaciğer fonksiyonlarının ani bozulması, olup buna bağlı olarak nöropsikiyatrik bir sendrom olan hepatik ensefalopatinin (HE) gelişmesidir. AKY'nde HE patogenezinde glutamatın rolü tam olarak bilinmemektedir. L-ornitin L-aspartat (LOLA)'ın kan amonyak düzeyini azalttığı bilinmekle birlikte, LOLA tedavisinin beyin glutamat kinetiğine etkisi bilinmemektedir. Bu çalışmada sıçan beyninde in vivo glutamat düzeyleri ve LOLA tedavisinin beyin glutamat kinetiğine etkisi araştırıldı.Çalışmamız; kontrol grubu, LOLA verilen grup, tiyoasetamid (TAA) verilerek AKY gelişen grup ve TAA+LOLA verilen tedavi gruplarındaki toplam 16 sıçan ile gerçekleştirildi. Çalışma sonunda lokomotor aktiviteleri ölçüldükten sonra sıçan beyinlerine mikroelektrod yerleştirilerek glutamat konsantrasyonu ve kinetiği ölçüldü. Daha sonra biyokimyasal ve histopatolojik inceleme için kan ve dokular alınarak sakrifiye edildi.Kontrol grubunun stereotipik hareket sayısı ve vertikal hareket sayısı TAA ve TAA+LOLA grubundan fazla idi (p<0.05). Kontrol grubunun gittiği (yürüdüğü) mesafe TAA grubundan belirgin olarak fazla bulundu(p=0.001). Ayrıca TAA+LOLA grubundan da daha fazla mesafe aldıkları gözlendi (p<0.05). Kontrol grubunun deney sırasında hareket etmeksizin geçirdiği süre, TAA grubundan belirgin derecede az olarak gözlendi (p<0.001). Kontrol grubunun glutamatın % 80'ini geri alma süresi, TAA grubundan belirgin olarak daha kısa bulundu (p<0.001). LOLA+ TAA grubunun da glutamatın % 80'ini geri alma süresi TAA grubundan belirgin olarak daha kısa idi (p<0.001). Kontrol grubunda glutamatın maksimum amplituda geliş süresi, TAA grubundan belirgin olarak daha kısa gözlendi (p<0.001). LOLA+ TAA grubunda da glutamatın maksimum amplituda geliş süresi, TAA grubundan belirgin olarak daha kısa idi (p<0.001). Beyin dokusundaki glutamatın amplitudunda, TAA grubu ile hem kontrol grubu hem de TAA+LOLA grubu arasında belirgin farklılık mevcuttu (p<0.001).Bu çalışma sonucunda, TAA grubundaki sıçanların beyin glutamat konsantrasyonları, maksimum amplituda çıkış süreleri ve geri alım süreleri TAA+LOLA ve kontrol grubundan daha yüksek olarak bulundu. TAA+LOLA grubunun, beyin ve karaciğer dokularının TAA grubuna göre daha iyi korunduğu ve antioksidan düzeylerinin kontrol grubuna yakın olduğu gözlendi. Bu bulgulardan hareketle, LOLA'ın AKY'nde kısa dönem için, beyin dokusunu koruyabileceği ve bu nedenle karaciğer transplantasyonu yapılana kadar veya AKY'ne sebep olan nedenin ortadan kaldırılana kadar diğer tedavilere yardımcı olarak zaman kazandırabilecek köprü tedavisi şeklinde kullanılabileceğini düşünülebilir.