Doğu Anadolu bölgesinde kemik iliği (Kİ) ve böbrek nakli için başvuran KBY'li hastaların insan lökosit antijen (HLA) allel ve haplotip frekansı dağılımı
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUSTAFA GÜZELEL
Danışman: Hasan Doğan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada, Doğu Anadolu Bölgesinde yaşayan ve Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkez Müdürlüğü (SAUMM) Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı Doku Tipleme Laboratuvarına başvuran, kemik iliği (Kİ) ve kronik böbrek yetmezliği (KBY) sebebiyle böbrek nakli bekleyen hastaların HLA allellerinin dağılımı ve haplotip frekanslarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Materyal ve Metot: Çalışmamızda, Kİ ve KBY sebebiyle nakil bekleyen 1000 hastanın, periferal kan örnekleri, PCR (Polimeraz Zincir Reaksiyonu), SSP (Sekansa Spesifik Primer) ve SSO (Sekansa Spesifik Oligonükleotit) yöntemleri kullanılarak HLA-A, B, DR doku tiplemeleri elde edilmiştir. 2011-2019 yılları arasındaki doku tipleme laboratuvar sonuçları geriye dönük olarak taranıp, HLA allelleri ve haplotip geçişlerini içeren bir tablo oluşturuldu. Tablodaki veriler kullanılarak bölgemizdeki HLA Sınıf I ve HLA Sınıf II moleküllerinin birlikte geçiş frekansları belirlendi. Bulgular: Yapılan analizler neticesinde; HLA-A lokusunda A*24 (%19.3), A*02 (%19.2), A*03 (%12.6), HLA-B lokusunda B*35 (%19), B*51 (%17.5), B*49 (%6,3), HLA-DRB1 lokusunda DRB1*11 (%23), DRB1*04 (%15.5) ve DRB1*15 (%12.7) en sık görülen alleller oldu. A*02-B*35-DRB1*04 (%1.4), A*24-B*51-DRB1*11 (%1.3) ve A*02-B*35-DRB1*11 (%1.2) ise en sık görülen haplotipler olarak saptandı. Sonuç: Yaptığımız araştırmanın neticesinde; heterojen etnik alt grupların olduğu Erzurum ili ve Doğu Anadolu bölgesinde yaşayan 1000 hastanın HLA allel frekansları ve haplotip geçişleri tespit edilmiş oldu. Böylelikle bölgemizde en fazla tekrar eden allel ve haplotip geçişleri belirlendi. Çalışmamızın Türkiye'de yapılan diğer çalışmaları destekler nitelikte olduğu ve literatüre katkı sağladığı gözlemlendi. Anahtar Kelimeler: Allel, Frekans, Haplotip, HLA, MHC, PCR