Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Heykel Anasanat Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YASEMİN ŞEN
Danışman: Önder Yağmur
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Tez çalışmasının amacı, kültür ve bellek arasındaki ilişkiyi çağdaş takı sanatı ile bütünleştirerek özgün bir çalışma gerçekleştirebilmektir. Takı sanatı aracılığıyla geçmişi hatırlama, kimlik sürekliliğini koruma, bellek ilişkisi ile ilgili toplumların zihinlerindeki çağrışımları kültür ve bellek kavramları ile birlikte temel alarak ve devamlılık sağlayarak bir dinamizm oluşturulabilmesinin değerlendirilmesi ve incelenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Araştırma doğrultusunda literatür taraması yapılarak nitel araştırma yöntemlerinden çağdaş takı sanatı, takı, takı tarihi, kültür, bellek, toplum, sanat kavramları ile ilgili doküman incelenmesi ile birlikte veri toplanmıştır. Araştırmada takı sanatının kültür ve bellek aktarımındaki rolü incelenmiştir. Çağdaş takı sanatının kültür ve bellek kavramlarına katkısı araştırılmıştır. Çağdaş takı sanatı çalışmaları yapılacak olan alanın saha incelemesi yapılmıştır. İncelenen bilgiler analiz edilerek takı çalışmalarına uygun tasarımlar oluşturulmuştur. Çağdaş takı sanatı ile kültür ve bellek aktarımı yapılacak olan anıt mezar niteliği taşıyan yapıt, UNESCO sayesinde geçici dünya mirası sıralamasında yer alan Ahlat Selçuklu Mezarlığında bulunan mezar taşlarındaki motifler incelenerek belirlenmiştir. Bulgular: Kültür, bireylerin ya da toplumların belleklerinde kalıcı olması ve iz bırakması ile geleceğe taşınabilir. Takı sanatı, geçmişten günümüze kültürün devamlılığını sağlayarak toplulukların yaşam düzeyleri, inançları, beğenileri, tutumları, gelenekleri, görenekleri, davranışları, statüleri kültürel unsurları hakkında bilgi edinmemize yardımcı olmaktadır. Kültür devamlılığını bellekte kalıcı duruma getirerek günümüzde ve gelecekte çağdaş takı sanatı aracılığı ile süreklilik sağlanacaktır. Sonuç: Kültürel unsurların kalıcı olmasını sağlamak amacıyla günümüz şartlarına uygun çağdaş takı sanatı öğeleri kullanılmıştır. Kültür ve bellek ilişkisi yapılacak olan yapıtın görsel ve biçimsel özellikleri incelenerek çağdaş takı sanatına uygun tasarımları ve üretimleri yapılmıştır. Takı sanatının özellikleri kullanılarak toplumların kültürünü, kimliğini yansıtan motiflerin kalıcı olmasını sağlamak ve görsel olarak milletlerin hafızalarında iz bırakabilmek önemlidir. Çağdaş takı sanatı ile birlikte kültür ve bellek ilişkisi aktarımı somut olarak gerçekleştirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Takı, Kültür, Bellek, Toplum, Sanat, Çağdaş Takı Sanatı, Ahlat Selçuklu Mezarlığı.