Aile Sağlığı Merkezine Başvuran Hastalarda Sağlık Okuryazarlığı ile Birinci Basamak Sağlık Hizmetlerinden Memnuniyet Düzeyi Arasındaki İlişkinin Araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SÜMEYYE NUR KAYA
Danışman: Yasemin Çayır
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Sağlık okuryazarlığının düzeyi hasta-hekim iletişimi, hekimin talimatlarını anlama ve tedavi uyumu gibi konularla ilişki olduğu bilinmektedir. Bununla birlikte hasta memnuniyetini nasıl etkilediği bilinmemektedir. Bu çalışmada aile sağlığı merkezine başvuran hastalarda sağlık okuryazarlığı ile birinci basamak sağlık hizmetlerinden memnuniyet düzeyi arasındaki ilişkinin araştırılması amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmamız Nisan-Aralık 2023 tarihleri arasında Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı'na bağlı toplam 5 birim Eğitim Aile Sağlığı Merkezi'nde (EASM) yapılmıştır. Çalışmaya EASM'ye kayıtlı 332 katılımcı dahil edilmiş ve veriler yüz yüze anket yöntemi ile toplanmıştır. Katılımcıların sağlık okuryazarlığı düzeyini ölçmek için TSOY-32 ölçeği ve birinci basamak sağlık hizmetlerinden memnuniyetini ölçmek için PCAS ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizi SPSS-26 programı kullanılarak yapıldı. Analizlerde ANOVA testi, post hoc karşılaştırmalarda Tukey's B testi, ki kare testi, pearson korelasyon testi kullanıldı. Anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edildi. Bulgular: Katılımcının %78,9'u (n=262) kadındı. Katılımcıların yaş ortalaması ise 34,6±10,4 yıldı. Katılımcıların ortalama TSOY-32 puanı 32,5±8,8 olarak belirlendi. Katılımcıların %52,7 'si yetersiz,sorunlu-sınırlı sağlık okuryazarlığı düzeyindeydi.TSOY-32 ölçek puan ortalaması ile PCAS boyutlarından koruyucu hizmetler ve danışmanlık, boylamsal süreklilik boyutları dışında diğer tüm boyutlar ile arasında pozitif anlamlı korelasyon mevcuttu (p<0,05). TSOY-32 ölçek puanı ile korelasyon katsayısı en yüksek PCAS alt boyutu kişisel iletişim (r=0,355) oldu. En düşük korelasyon katsayısı ise hastanın bütüncül bilgisi (r=0,179) boyutunda saptandı. Sonuç: Çalışmamızda sağlık okuryazarlığı düzeyi arttıkça birinci basamak sağlık hizmetlerinden memnuniyetin arttığı görüldü. Bu kapsamda toplumun sağlık okuryazarlığı düzeyinin yükseltilmesi ile ilgili çalışmalar yapılması birinci basamak sağlık hizmetlerinden memnuniyet düzeyinin artmasını sağlayacaktır.