4-[5-(2,4/3,4-dimetoksifenil)-3-sübstitüefenil- 4,5-dihidro-1h-pirazol-1-il] benzensülfonamit türevlerinin sentezi  ve sitotoksik aktivitelerinin incelenmesi

Dilan ÖZMEN ÖZGÜN

4-[5-(2,4/3,4-dimetoksifenil)-3-sübstitüefenil- 4,5-dihidro-1h-pirazol-1-il] benzensülfonamit türevlerinin sentezi ve sitotoksik aktivitelerinin incelenmesi

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Eczacılık Anabilim Dalları Bilimsel Hazırlık Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Dilan ÖZMEN ÖZGÜN

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Halise İnci GÜL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu tez çalıĢmasında 4-[5-(2,4/3,4-dimetoksifenil)-3-sübstitüefenil-4,5- dihidro-1H-pirazol-1-il]benzensülfonamit yapısına sahip potansiyel sitotoksik/antikanser etkili yeni bileĢiklerin sentezlenmesi ve sitotoksik aktivitelerinin araĢtırılması amaçlanmıĢtır. Materyal ve Metot: Bu çalıĢmada ilk adımda Clasien –Schmidt yöntemi ile A1- A6 Ģalkon türevleri, ikinci adımda A1-A6 türevlerinin parahidrozinobenzensülfonamit hidroklorür ile etil alkol içinde katalitik miktarda glasiyal asetik asit varlığında geri çeviren soğutucu altında ısıtılması ile B1-B6 türevleri sentezlenmiĢtir. Sentezlenen bileĢiklerin sitotoksisitesi MTT yöntemi ile bazı kanser hücre hatları [Ca9-22 (diĢ eti), HSC-2 (ağız), HSC-3 (dil), HSC-4 (dil)] ve normal hücrelere [HGF (diĢ eti fibroblast), HPC (pulpus hücreleri), HPLF (periodontal ligament fibroblastları)] karĢı araĢtırılmıĢtır. Bulgular: BileĢiklerin B1-B6 kimyasal yapıları 1H NMR, 13C NMR ve HRMS ile aydınlatılmıĢtır. BileĢiklere ait NMR verileri Tablo 4.1 ve Tablo 4.2‟de, bileĢiklere ait HRMS verileri Tablo 4.3‟de ve sitotoksik aktivite sonuçları Tablo 4.5‟de sunulmuĢtur. Sonuç: B1-B6 bileĢikleri %22-68 verimle baĢarıyla sentezlenmiĢtir. BileĢiklerin yapıları 1H NMR, 13C NMR ve HRMS ile aydınlatılmıĢtır. B1 bileĢiği yenidir. Sentezlenen bileĢiklerin genel olarak tümör selektivitesinin düĢük olduğu gözlenmiĢtir. Bu bileĢikler antikanser ilaç geliĢtirmede ilgili veriler ıĢığında uygun türevler değillerdir. Her iki tümör selektivitesi hesaplamasında en yüksek tümör selektivite (TS) değerine sahip olan B6 bileĢiği çalıĢılan türevler içinde ileriki çalıĢmalar için model bileĢik olarak göz önünde bulundurulabilir. Anahtar Kelimeler: Halojen, pirazolin, sitotoksisite, sülfonamit, Ģalkon