Bazı İlaç Etkin Maddelerinin Antioksidan Aktivite Kapasitelerinin Çeşitli Yöntemlerle Belirlenmesi ve Kemometrik Hesaplamalarla Sınıflandırılması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Eczacılık Analitik Kimya Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Onur ŞENOL
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Yücel KADIOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Antioksidan özellik gösterebileceği düşünülen farklı ilaç etkin maddelerinin in-vitro antioksidan, asetilkolinesteraz ve lipid peroksidasyon özelliklerinin spektroskopik yöntemlerle incelenmesi ve ölçülen değerlere göre kemometrik sınıflandırma yapılması amaçlanmaktadır. Materyal ve Metot: Antioksidan deneylerinde troloks referans maddesinin CUPRAC, FRAP ve ABTS radikallerine vermiş olduğu yanıtlar belli derişim aralıklarında hesaplanmış ve verilen yanıta karşılık derişim grafikleri çizilmiştir. Daha sonra geliştirilen yöntemler ilaç etkin madesi numunelerine uygulanmış ve örneklerin troloks eşdeğer antioksidan kapasiteleri belirlenmiştir. Lipid peroksidasyon inhibisyonu deneyinde ilaçların eklendiği numunedeki malondialdehit miktarı spektroskopik ölçümlerle saptanmıştır. Anti kolinesteraz aktivite çalışmasında ise donepezil referans maddesine karşı yüzde anti kolinesteraz aktivite 15 ilaç için saptanmış ve değerler MATLAB programına aktarılarak kemometrik sınıflandırılması ve kategorizasyonu gerçekleştirilmiştir. Bulgular: İncelenen sonuçlara göre en yüksek antioksidan kapasite β agonistleri olan terbutalin, fomoterol, salmaterol, salbutamol ve ritodrin etkin maddelerinde gözlenmiştir. Lipid peroksidasyon çalışmalarında en yüksek inhibisyon düzeyi kaptopril ve enalapril etkin maddelerinde saptanmıştır. Anti kolinesteraz aktivite deneylerinde ise en yüksek değerler irbesartan ve ebselen molekülleri için belirlenmiştir. Sonuç: Yapılan çalışma sonucunda ilaç etkin maddelerinin in-vitro antioksidan, antikolinesteraz ve lipid peroksidasyon değerleri belirlenmiş ve kemometrik yöntemlerle ilaç grupları sınıflandırılmıştır.