Türkiye'nin coğrafi yakınlığa bağlı dış ticareti ve büyüme üzerindeki etkisi (1980-2011)

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Hüseyin ÇAKMAK

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Ömer Selçuk EMSEN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Günümüz ekonomi dünyasında bir taraftan küreselleşme ile birlikte ticaretin önündeki kısıtlayıcı engellerin kaldırılmasına yönelik adımlar atılmış, bir taraftan da bölgesel ticareti ön plana alan ve bu yönde ticari bloklaşmalara yönelmeler başlamıştır. Merkezden çevreye doğru yayılmayı esas alan bu bloklaşmaların nedenlerinin başında taşıma maliyetleri ve siyasi istikrarı, ekonomik istikrar ile dengeleme amacı bulunmaktadır. Bu çalışma ile Türkiye'nin coğrafi yakınlığı bulunan ülkelerle olan ticaretinin büyüme üzerindeki etkisi, 1980-2011 dönemi için ihracat, ithalat ve reel kur değişkenleri üzerinden Granger nedensellik testi, etki-tepki analizi ve varyans ayrıştırması yardımıyla incelenmiştir. Çalışmanın sonucunda GSYH'dan, bölgesel ihracata yönelik tek yönlü, bölgesel ihracattan bölgesel ithalata ve bölgesel ithalattan da bölgesel ihracata yönelik çift yönlü nedensellik ilişkisine ulaşılmıştır. Ayrıca Türkiye'nin dış dünya ile olan ticareti de analize tabi tutulmuş, analiz sonucunda Türkiye'nin küresel ticaretinin ihracat, ithalat ve döviz kuru üzerinden büyümeye etkisinin olmadığı sonucuna varılmıştır. Anahtar kelimeler: Dış ticaret, Küreselleşme, Büyüme, İhracat, İthalat, Coğrafi yakınlık