Ortaokullarda vatandaşlık eğitiminde yaşanan sorunlara ilişkin sosyal bilgiler öğretmenlerinin görüşleri
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖZCAN EKİCİ
Danışman: İbrahim Fevzi Şahin
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu araştırmanın temel amacı Diyarbakır ilinde ortaokullarda görev yapan Sosyal Bilgiler öğretmenlerinin Vatandaşlık eğitimine ilişkin ders içinde yaşadıkları sorunları tespit etmek ve bu sorunlara ilişkin önerilerde bulunmaktır. Yöntem: Araştırma nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması ile şekillenmiştir. Araştırmanın çalışma grubu, 2016-2017 öğretim yılında Diyarbakır ilinde yer alan ortaokullarda görev yapan 97 Sosyal Bilgiler Öğretmeninden oluşmaktadır. Ayrıca doküman incelemesi yoluyla program ve ders kitapları vatandaşlık eğitimi kapsamında analiz edilmiştir. Bulgular: Vatandaşlık eğitimine yönelik olarak ortaokul kademesi için hazırlanan programlarda yer verilen kazanımların yeterliliğine ilişkin öğretmen görüşlerinin, "Kazanımların Yapısına İlişkin" alt temasını "Bilgi Basamağında Kalması" kodu altında birleştikleri görülmektedir. Vatandaşlık eğitimi için belirlenen hedef kazanımların günlük hayatta uygulanabilirliğine ilişkin, katılımcıların genel olarak "Hayır" cevabını verdikleri ve katılımcı görüşlerinin ise "Uygulamayı Engelleyen Toplumsal Faktörler" alt temasında birleştiği görülmektedir. Ayrıca, vatandaşlık eğitiminde yaşanan sorunlara ilişkin öğretmen görüşlerinin "Öğretimsel Sorunlar" alt temasında birleştiği görülmektedir. Sonuç: Ders kitabı incelemesi sonucu vatandaşlık eğitimi ile ilgili konuların sınıf ve ünite düzeyinde eşit dağıtılmadığı tespit edilmiştir. Bunun yanında öğretim programlarında Vatandaşlık eğitimine yönelik yer verilen kazanımların, toplum içindeki çeşitliliği görmezden gelerek hazırlandığı ve bilgi basamağında kaldığı sonucu ortaya çıkmıştır. Vatandaşlık eğitimi için belirlenen kazanımların toplumsal faktörlerden dolayı günlük hayatta uygulanamayacağı ortaya çıkmıştır. Toplumda çocuğa ve kadına verilen değer ile vatandaşlık eğitimi ile belirlenen kazanımlar çelişmektedir. Ayrıca toplum tarafından vergi vermeme, kaçakçılık, kaçak elektrik ve su kullanımının normal karşılanması belirlenen kazanımlara ters düşmektedir. Bunun yanında bölgesel sorunlar vatandaşlık eğitimini olumsuz etkilemektedir. Bu bölgesel sorunların yol açtığı toplum içi güvensizlik ortamı, toplum bilincini engellemekte ve güven sorunu ortaya çıkarmaktadır. Anahtar Kelimeler: Sosyal bilgiler öğretmeni, sosyal bilgiler dersi öğretim programı, vatandaşlık, vatandaşlık eğitimi