Prematüre retinopatisi nedeniyle lazer yapılan bebeklerde doğum haftası dışındaki risk faktörlerinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İBRAHİM ÇİÇEK
Danışman: Sadullah KELEŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çalışmada, prematüre retinopatili bebeklerde doğum haftası dışındaki risk faktörlerinin lazer fotokoagülasyon tedavi gereksinimine olan etkilerini incelemeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 2011 Mayıs ve 2017 Şubat tarihleri arasında Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Araştırma Hastanesi Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi'nde, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı tarafından prematürite nedeniyle takip ve tedavisi yapılan, Göz Hastalıkları Anabilim Dalı tarafından prematüre retinopati evrelemesi ve takibi yapılan 95 bebek çalışmaya dahil edildi. Çalışmaya alınan 95 bebeğin 35'i lazer fotokoagülasyon yapılan grubu, 60'ı spontan regresyon gösteren grubu oluşturmaktadır. 2011 Mayıs -2017 Şubat tarihleri arasında toplam 85 bebeğe lazer fotokoagülasyon tedavisi uygulandı. Bu bebeklerden doğumu Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Araştırma Hastanesinde gerçekleşen ve doğumu dış merkezde gerçekleşip bir hafta içerisinde Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Araştırma Hastanesine sevk edilen 35 bebek lazer grubu olarak belirlendi. Bebeklerin dosyaları retrospektif olarak incelendi. Lazer yapılan bebeklerde doğum haftası ortalaması 27.25±2.26 hafta olarak tespit edildi. Kontrol grubu, bebeklerin doğum haftası ortalaması lazer grubu ile benzer olacak şekilde doğumu Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Araştırma Hastanesinde gerçekleşen ve doğumu dış merkezde gerçekleşip bir hafta içerisinde Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Araştırma Hastanesine sevk edilen, PR gelişip sponton regresyon gösteren bebeklerden rastgele seçim yapılarak oluşturuldu. Her iki grupta anne yaşı, cinsiyet, doğum ağırlığı, doğum şekli, 1. dakika ve 5. dakika APGAR skoru, çoğul gebelik, hastanede yatış süresi, sürfaktan tedavisi, invazif mekanik ventilasyon ihtiyacı ve süresi, nazal CPAP ihtiyacı ve süresi,küvöz içi O2 ihtiyacı ve süresi, Patent duktus arteriosus, nekrotizan enterokolit, periventriküler ve intraventriküler kanama, sepsis, apne, anemi, en düşük hemoglobin değeri, kan transfüzyonu, hiperbilirubinemi, maksimum total bilirubin değeri, fototerapi, annede preeklampsi ve gestasyonel DM varlığı, ROP başlangıç zonları ve evresi, plus hastalığı varlığı gibi parametrelerin lazer tedavisi gerekeksinimi üzerine olan etkileri analiz edildi. Bulgular: Lazer grubunda doğum haftası ortalaması 27.25±2.26 hafta olarak, kontrol grubunda 27.26±1.57 hafta olarak bulundu. Lazer grubunda olguların 18'i kız 17'si erkek, kontrol grubunda olguların 31'i kız, 29'u erkekti. Başlangıç ROP evresi olarak lazer grubunda bebeklerin 18'inde evre 1 ROP, 13'ünde evre 2 ROP, dördünde evre 3 ROP tespit edildi, kontrol grubunda ise bebeklerin 44'ünde evre 1 ROP, 16'sında evre 2 ROP tespit edildi. Olgularda çoğul gebelik, invazif mekanik ventilasyon süresi, sürfaktan tedavisi, ROP başlangıç zonları ve başlangıç evresi, ROP başlangıcındaki plus hastalığı varlığı tedavi gerektiren PR gelişiminde istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptandı. Anne yaşı, cinsiyet, doğum ağırlığı, doğum şekli, 1. dakika ve 5. dakika APGAR skoru, hastanede yatış süresi, nazal CPAP süresi, küvöz içi O2 süresi, Patent duktus arteriosus, nekrotizan enterokolit, periventriküler ve intraventriküler kanama, sepsis, apne, anemi, en düşük hemoglobin değeri, kan transfüzyonu, hiperbilirubinemi, maksimum total bilirubin değeri, fototerapi, annede preeklampsi ve gestasyonel DM varlığı gibi faktörler tedavi gerektiren PR gelişiminde istatistiksel olarak anlamlı saptanmadı. Sonuç: Son yıllardaki yenilikler sonucunda, riskli prematüre bebeklerin sağkalım oranlarının artması ile kalıcı körlüğe neden olan prematüre retinopatisi sıklığında artış olmuştur. Bu nedenle prematüre retinopatisi risk faktörlerinin iyi bilinmesi gerekmektedir. Çalışmamızda ROP gelişiminde etkisi olabilen risk faktörlerinin içinde lazer fotokoagülasyon tedavisi gereksinimi açısından en önemli risk faktörleri; çoğul gebelik, invazif mekanik ventilasyon süresi, sürfaktan tedavisi, ROP başlangıç zonları ve başlangıç evresi, ROP başlangıcındaki plus hastalığı varlığı olarak bulundu. Prematüre bebeklerde risk faktörlerinin iyi bilinmesi, gerekli önlemlerin alınması ve retina muayenelerinin zamanında yapılması prematüre retinopatisi gelişimine bağlı istenmeyen sonuçları önleyecektir.