SOSYAL AĞLARDA ANNELİK: YOUTUBER ANNELER ÖRNEĞİ
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Temel İletişim Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZEYNEP ZELAL KIZILKAYA
Danışman: Adem Yılmaz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bilgi ve iletişim teknolojilerinde yaşanan gelişmeler ile toplumsal yaşamın her alanında radikal değişimler yaşanmıştır. Bu değişimler, annelik bilgi ve deneyiminin aktarımını da etkiliyor. Dijital sosyal ağlardan önce annelik daha çok özel alanda yaşanan ve kuşaklararası aktarımla öğrenilen bir rol iken sosyal ağlarla birlikte kuşak içi etkileşimin etkin ve yeni annelik modellerinin baskın olduğu bir değişim gerçekleşmiştir. Bilgi ve deneyimini paylaşan anneler kendini ifade etmenin ve bir kimlik inşa etmenin yanı sıra kamusal alandaki bu paylaşımlarından şöhret, popülerlik ve gelir kazanabiliyorlar. Bu paylaşımlar tabii ki dijital alanın oluşmasına eşlik eden bir ekonomi-politik bağlam içinde şekilleniyor. Annelerin kendilerini gözetime açıp ifşa ettiği bu aktarımlar mahremiyet ihlalini de olağanlaştırıyor. Bu tez çalışmasının konusu; bir sosyal paylaşım ağı olan YouTube'da youtuber annelerin paylaşımlarının genel özelliklerinin betimlenmesi ve bu paylaşımların ekonomi-politik bağlamla ilişkisinin araştırılmasıdır. Bu tez çalışması için Çevrimiçi Etnografi yöntemi benimsenmiştir. Çalışmada annelikle ilgili paylaşımlarda bulunan Türkçe ve Almanca konuşan toplam 32 youtuber annenin paylaştığı belli başlıklardaki vloglar incelenerek betimlenmiştir. Çalışma sonucunda küresel bir eğilimin etkileyici olduğu, annelik rolünün öğrenilmesinde sosyal ağların gücünün arttığı ve kültürel bir benzeşmenin yaşandığı, takipçiler ve YouTube'un gelir kazandıran yönünün annelerin ürettiği içerik üzerinde etkili ve kimi zamanda belirleyici olduğu görülmüştür. Sosyal ağların işleyiş mantığı nedeniyle herkesin herkesi gözetmesinin olağanlaştığı, youtuber annelerin kişisel yaşamını ifşaya özendirildiği ve mahremiyet sınırlarının rızayla daraltıldığı görülmüştür.