Benign prostat hiperplazisi olan hastalarda prostat hacmi ile serum prostat spesifik antijen düzeyleri arasındaki ilişki

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2013

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ERCÜMENT KESKİN

Danışman: Azam DEMİREL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

ÖZETBenign Prostat Hiperplazisi Olan Hastalarda Prostat Hacmi ile Serum Prostat Spesifik Antijen Düzeyleri Arasındaki İlişkiGerekçe ve Amaç: Benign prostat hiperplazisi (BPH) semptomlarının belirgin bir şekilde görüldüğü kişilerde, prostat hacminin (PH) doğru tahmini tedavi seçiminde, tedavi etkilerinin tahmininde, akut idrar retansiyon riski ve cerrahi tedavi ihtiyacı açısından önemlidir.Klinik çalşma verileri BPH progresyonunun riskinin belirlenmesinde, serum PSA seviyesinin kullanılmasnın faydalı olduğunu doğrular. Var olan güçlü kanıtlar gösteriyorki bazal PSA seviyesi gelecekteki prostat büyüklüğünü tahmin etmede faydalıdır. Bu çalışmanın amacı klinik göstergelere bakılmaksızın BPH'sı histolojik olarak kanıtlanmış hastalardaki PH ve PSA arasındaki ilişkiyi değerlendirmektir.Materyal ve Metod: 2007 ve 2011 tarihleri arasında kliniğimize (Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji Bölümü) alt üriner sistem semptomları ile başvuran ve transrektal ultrasonografi (TRUS) eşliğinde 14 kadran biyopsi sonuçları patolojik olarak BPH olan 248 hasta çalışmaya alınmıştır. PSA >4ng/ml olan yada parmakla rektal muayenesi(PRM) anormal olan hastalardan biyopsi alındı. PH, TRUS eşliğinde ellipsoid (PH= anterior-posteror çap x transverse çap x saggital çap x ?/6) yöntemle hesaplandı.PSA ölçümleri prostat biyopsisi, TRUS, PRM, transüretral girişim gibi herhangi bir prostat manüplasyonundan önce yapıldı. Akut üriner retansiyon, üriner enfeksiyon, 5-alfa redüktaz inhibitor kullanımı gibi PSA'yı etkileyecek faktörler çalışma dışında bırakıldı. Serum PSA düzeyi Beckman Coulter DX 1800 cihazı kullanılarak One-Step Sandwich (Dual Mono) yöntemi ile ölçüldü.Hastalar yaş grubuna gore dört gruba ayrıldı. (50 yaş altı, 50-60 yaş, 60-70 yaş ve 70 yaş üstü) PH'ya göre üç gruba ayrıldı. (PH 60 ml).Yaşa göre oluşturulan gruplarda yaşın prostat hacmi ve serum PSA düzeyine etkisini, prostat hacmine göre oluşturulan gruplarda ise prostat hacmi ve PSA düzeyi arasındaki ilişkiyi inceledik.Gruplar arasındaki farklılığı tespit etmek için One Way Analiz yöntemi kullanıldı. P değeri 0, 05'ten küçük ise anlamlı olarak kabul edildi.Bulgular: Ortalama yaş 66,97 (±1), ortalama PH 57,58 (±4 ml), ortalama PSA 6,89 (±0,4) ng/ml olarak hesaplandı. Hastaların %57'sinde serum PSA düzeyi 4 ng/ml'den yüksekti. PH ve PSA her ilerleyen yaş grubunda yükseldi. Ancak 70 yaş üstü grupta PSA ve PH, 60-70 yaş aralığındaki gruptan daha düşüktü. PH ve PSA'nın yaş ile arasındaki ilişki ya yoktu ya da çok düşük olarak gözlendi.( p>0,05 ; p 60 ml; 2,69±0,2 ng/ml, 6,72±0,5 ng/ml ve 9,84±0,9 ng/ml olarak ölçüldü. Gruplardaki serum PSA seviyesi ile PH arasındaki ilişki istatistiksel olarak çok anlamlı yada ileri derecede anlamlı olarak bulundu.( p<0,01 ; p<0,001 )Sonuç: Bu sonuçlar PSA ve PH arasında önemli korelasyon olması bakımından bundan önce yapılan bütün çalışmalarla uyumludur. Bununla birlikte PH'nın öngörülmesinde PSA'nın eşik bir değeri yoktur ve serum PSA değeri kullanılarak PH'nın kişisel olarak hesaplanması tam olarak mümkün değildir. PH'nın tam olarak ölçülmesine gerek olmadığı veya güvenilir yöntemlerin bulunmadığı durumlarda serum PSA düzeyi BPH'nın medikal tedavisinin düzenlenmesinde bir kriter olarak kullanılabilir.Anahtar kelimeler: Benign prostat hiperplazisi, prostat hacmi, prostat spesifik antijen(PSA), transrektal ultrasonografi(TRUS)